Một nửa ô phố trước Alhóndiga

Tòa nhà hành chính Plaza Bizkaia nằm trong khu mở rộng đô thị Bilbao, đối diện công trình Alhóndiga. Federico Soriano và Dolores Palacios giành giải nhất cuộc thi năm 2002; tòa nhà hoàn thành năm 2006. Khu đất đã có một bãi đỗ xe ngầm, vì vậy mạng cột của công trình mới phải làm việc với một kết cấu được hình thành trước đó. Không gian dành cho xe và không gian làm việc phía trên có những yêu cầu kích thước khác nhau.

Phía quảng trường, công trình có chiều dài gần chín mươi mét. Bề rộng biến đổi theo đường cong của mặt đứng, tạo một khối văn phòng dài nhưng không có mặt bằng hình chữ nhật đều. Đường biên từng tầng thay đổi, khiến hình ảnh của khối nhà nhìn từ phía trước và nhìn dọc theo phố khác nhau.

Chuyển từ lưới bãi xe sang lưới văn phòng

Ở các tầng trên, nhóm thiết kế tìm một mạng chịu lực ít điểm đỡ để tạo sàn làm việc rộng. Hệ này không trùng với mạng cột của bãi xe ngầm, nơi khoảng cách được quyết định bởi chỗ đỗ và lối xe chạy. Giữa hai hệ, tầng trệt trở thành vùng chuyển đổi: những cột nghiêng nối các vị trí đỡ khác nhau thay vì kéo thẳng toàn bộ lưới bên dưới lên trên.

Trong ảnh chụp ngoài quảng trường, các chân cột lớn và nghiêng nằm dưới khối kính. Những cấu kiện này vừa truyền lực vừa tạo nên hình dạng của khoảng trống ở tầng thấp. Phần sàn liên kết giữa chúng tham gia vào hệ chuyển lực. Các khu vực làm việc phía trên vì thế có thể giữ nhịp và cách chia phù hợp với văn phòng, trong khi bãi đỗ phía dưới tiếp tục tuân theo tổ chức của nó.

Phối cảnh thiết kế lớp kính mặt ngoài.Bản vẽ / phối cảnh: S&Aa

Tầng trệt nối với quảng trường

Khoảng dưới tòa nhà không được xử lý như một chân đế kín chạy suốt mặt phố. Các điểm đỡ tập trung và những khoảng lùi tạo chỗ tiếp cận từ quảng trường. Từ một số góc nhìn, mặt lát bên ngoài tiếp tục vào vùng dưới khối nhà, còn hệ cột nghiêng chia khung nhìn thành nhiều khoảng. Mặt đứng kính bắt đầu ở phía trên, làm phần tiếp đất khác rõ với các tầng làm việc.

Quan hệ này là một phần của phương án tổ chức kết cấu, không phải lớp trang trí được đặt thêm sau cùng. Các cột phải tìm vị trí tương ứng với mạng bãi xe và mạng văn phòng. Chính sự lệch nhau ấy xuất hiện trong hình thức tầng trệt. Phần chân nhà có các hướng chéo, còn những dải sàn phía trên giữ chiều ngang dài theo quảng trường.

Phối cảnh phương án nhìn từ quảng trường.Bản vẽ / phối cảnh: S&Aa

Những đường cong thay đổi theo tầng

Mặt đứng được phát triển bằng cách kiểm tra góc nắng ở nhiều mặt cắt. Ở phía tây, sàn tầng trên nhô ra so với tầng dưới để tạo bóng. Phía bắc sử dụng quan hệ ngược lại nhằm bù lại diện tích sàn ở những vị trí lùi. Khi các mặt cắt được nối với nhau, đường biên từng tầng trở thành những đường cong khác nhau chứ không phải một đường cong được đùn lên suốt chiều cao.

Ảnh bên ngoài cho thấy các mép sàn và những lớp kính không hoàn toàn trùng nhau. Tại một số điểm, mặt kính lùi vào; tại điểm khác, các tấm nhô ra hoặc chồng lên nhau. Sự khác biệt giữa các tầng làm thay đổi hình ảnh khi người đi bộ di chuyển dọc mặt tiền. Vẫn có thể nhận biết nhịp ngang của các tầng, nhưng đường bao ngoài liên tục thay đổi độ sâu.

Phối cảnh thiết kế ở góc nhìn từ chân công trình.Bản vẽ / phối cảnh: S&Aa

Kính in và khoảng cách giữa các lớp

Lớp bao ngoài sử dụng những tấm kính in với các mức độ khác nhau. Các tấm được đặt ở những khoảng cách đã tính toán để phần in chồng lên nhau theo hướng tia nắng mùa hè, làm giảm độ trong suốt của mặt ngoài. Trong điều kiện góc nắng mùa đông, hệ chồng lớp cho phép ánh sáng xuyên vào theo cách khác. Đây là nguyên tắc được nhóm thiết kế mô tả cho mặt đứng.

Hồ sơ nhà cung cấp CRICURSA xác nhận việc dùng kính có lớp phủ chọn lọc trong công trình hoàn thành năm 2006. Bản vẽ chi tiết còn thể hiện những mối nối, giá đỡ và cách liên kết các lớp kính với mép sàn. Lớp ngoài vì vậy có chiều sâu thực, gồm nhiều bộ phận tiếp nối, khác với một tấm ảnh in phẳng đặt trước các cửa sổ văn phòng.

Bản vẽ mặt đứng trong hồ sơ thiết kế.Bản vẽ / phối cảnh: S&Aa

Không gian làm việc sau lớp vỏ

Các mặt bằng dành diện tích liên tục cho những nhóm làm việc, đồng thời bố trí giao thông đứng và các khu phụ trợ vào những vị trí riêng. Việc giảm số điểm đỡ trong vùng văn phòng cho phép cách chia nội thất không phải đi theo một mạng phòng nhỏ cố định. Phần mái, các mép kính và sàn thay đổi hình dạng cùng tham gia giới hạn không gian ở từng tầng.

Trong ảnh Alberto Cubas chụp công trình, mặt ngoài phản chiếu trời và những khối nhà xung quanh, nhưng vẫn lộ các lớp in và cạnh kính. Bóng của hệ cột và khoảng trống dưới nhà đối lập với mặt kính sáng phía trên. Tòa nhà hoàn thành giữ đồng thời ba quan hệ: nền bãi xe có trước, không gian công cộng ở tầng thấp và những sàn hành chính kéo dài theo quảng trường.

Phối cảnh nghiên cứu không gian tiếp giáp đường phố.Bản vẽ / phối cảnh: S&Aa
Đọc thêm +