Đào tạo tại Madrid
Federico Soriano sinh tại Madrid năm 1961 và nhận bằng kiến trúc sư tại Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid năm 1986. Quá trình học và làm việc của ông tiếp tục gắn với ngôi trường này trong nhiều giai đoạn. Ông hoàn thành học vị tiến sĩ năm 2002. Những hồ sơ nghề nghiệp ghi đồng thời hoạt động thiết kế, giảng dạy, nghiên cứu và xuất bản, thay vì tách chúng thành những nghề nghiệp kế tiếp nhau. [1][3]
Trong các hồi tưởng về thời sinh viên, Soriano kể tới công việc sắp xếp hình ảnh kiến trúc và tìm tác giả, dự án trong thư viện. Việc xem và đối chiếu nhiều công trình trở thành một phần trong cách hình thành kiến thức của ông. Những cuộc thi cũng có vai trò lớn trong giai đoạn đầu hành nghề: chúng cung cấp những chương trình, khu đất và điều kiện khác nhau để ông phát triển phương án trước khi có nhiều công trình xây dựng. [1][5]
S&Aa và vai trò của Dolores Palacios
Năm 1992, Federico Soriano cùng Dolores Palacios thành lập S&Aa, tên được dùng cho Soriano y Asociados Arquitectos. Palacios là đồng tác giả của nhiều dự án quan trọng trong lịch sử văn phòng, trong đó có Palacio Euskalduna, Plaza Bizkaia và trường San Pelayo. Các hồ sơ dự án ghi những nhóm cộng sự khác nhau theo từng công việc, cùng các kỹ sư và đơn vị chuyên môn về kết cấu, kỹ thuật hoặc âm học. [1][5]
Một số công trình được giới thiệu dưới tên Federico Soriano trong các danh sách tổng quan, nhưng phần ghi tác giả của dự án cho thấy cấu trúc cộng tác cụ thể hơn. Chẳng hạn, Auditorio de Málaga được thiết kế bởi Federico Soriano và Agustín Benedicto, với Dolores Palacios trong nhóm cộng sự. Lịch sử văn phòng gồm cả các công việc của hai người sáng lập và những dự án hợp tác với những nhóm khác theo yêu cầu của từng cuộc thi hoặc chương trình. [1][6]
Cuộc thi và công trình tại Bilbao
Cuộc thi Palacio Euskalduna năm 1992 là một mốc quan trọng. Công trình kết hợp âm nhạc với hội nghị trên khu đất xưởng đóng tàu cũ, rồi mở cửa năm 1999. Các kiến trúc sư phát triển hình ảnh một con tàu đang được đóng, liên hệ với lịch sử của địa điểm. Cách đặt nhiều nhóm hoạt động trong cùng tổ hợp đòi hỏi những sảnh lớn, đường đi, không gian biểu diễn và phần hậu trường cùng hoạt động bên cạnh nhau. [1][7]
Sau Euskalduna, văn phòng tiếp tục làm việc tại Bilbao và vùng Basque. Plaza Bizkaia hoàn thành năm 2006 trên một bãi xe ngầm có trước; trường San Pelayo ở Ermua mở cửa cho năm học 2007–2008. Những chương trình này khác nhau về quy mô và cách sử dụng. Trong các hồ sơ của nhóm, kết cấu chuyển đổi, mặt đứng kính nhiều lớp hoặc các dải không gian học chung được phát triển từ những điều kiện riêng của từng dự án. [1][2]
Các hệ làm việc và dự án nghiên cứu
Bên cạnh những công trình xây dựng, S&Aa có nhiều nghiên cứu thi tuyển. Torre Laminar bắt đầu từ cuộc thi năm 2001, khảo sát một khối tháp mỏng với mặt bằng cong, kết cấu mặt đứng và các khoảng công cộng trên cao. Những mô hình của dự án ghi lại quá trình thử tỷ lệ, cấu tạo và cách chia không gian. Đây là một nghiên cứu kéo dài qua các giai đoạn, không đồng nghĩa với việc mọi hình thức đã xuất hiện trong mô hình đều được xây. [1][2]
Các nghiên cứu nhà ở đặt câu hỏi về quan hệ giữa phòng và đồ đạc. Trong APTM Construmat năm 2007, nhóm thử bỏ những ranh giới phòng cố định để khảo sát cách đồ vật và vách di động tổ chức hoạt động. Những dự án bảo tàng lại có thể bắt đầu từ một chuỗi hình ảnh, một tuyến đi hoặc đặc điểm của địa điểm. Soriano trình bày các quá trình này bằng mô hình, sơ đồ và những văn bản ngắn song song với bản vẽ kỹ thuật. [1][5]
Biên tập và những văn bản ngắn
Soriano từng điều hành tạp chí Arquitectura của COAM trong giai đoạn 1991–1993 và sáng lập Fisuras de la Cultura Contemporánea năm 1994. Hoạt động xuất bản gắn với các nghiên cứu thiết kế và giảng dạy của ông. Những đầu sách được ghi trong hồ sơ gồm Sin_tesis, 100 Hipermínimos và Un viaje con las miradas. Chúng có hình thức và thời điểm xuất bản khác nhau, tiếp tục một quá trình viết bên cạnh công việc văn phòng. [1][2]
Năm 2017, COAM lựa chọn nhóm Federico Soriano, Pedro Urzáiz và Jacobo García-Germán cho công việc điều hành và biên tập tạp chí Arquitectura. Thông báo cũng xác định bộ phận hỗ trợ và hội đồng biên tập. Mốc này là một lần tổ chức nhóm biên tập mới, khác với giai đoạn Soriano làm giám đốc tạp chí đầu thập niên 1990. Việc phân biệt hai thời kỳ giúp nhìn rõ sự trở lại của ông trong một cấu trúc cộng tác khác. [4]
Giảng dạy và những giai đoạn tiếp theo
Giảng dạy xuất hiện xuyên suốt hồ sơ của Soriano. Ngoài ETSAM, ông từng làm việc hoặc được mời giảng dạy tại những cơ sở như ESARQ-UIC, Navarra, Ferrara, Calgary, Sassari và Universidad Central de Chile. Trong các hồ sơ nghiên cứu của UPM, ông gắn với lĩnh vực dự án kiến trúc và ProLab, phòng thí nghiệm nghiên cứu dự án đương đại. Các mốc và vai trò ở mỗi cơ sở thuộc những giai đoạn khác nhau, không phải một danh sách chức vụ đồng thời. [1][3]
Năm 2010, ông thành lập và làm chủ tịch Movimiento Encoger, đưa những vấn đề về quy mô và giới hạn tăng trưởng vào phạm vi nghiên cứu. Hồ sơ UPM ghi nhận vị trí giáo sư chính thức từ năm 2017. Trong cuộc phỏng vấn cùng Dolores Palacios năm 2024, hai người tiếp tục xuất hiện với tư cách đồng tác giả của công trình. Lịch sử hành nghề vì vậy có thể theo dõi qua công trình, cuộc thi, công việc xuất bản và những môi trường giảng dạy mà ông tham gia. [1][3][6]
Các mốc thời gian
- 1961
Sinh tại Madrid. [1]
- 1986
Nhận bằng kiến trúc sư tại ETSAM. [1]
- 1991–1993
Điều hành tạp chí Arquitectura của COAM. [1]
- 1992
Cùng Dolores Palacios thành lập S&Aa; thắng cuộc thi Palacio Euskalduna. [1]
- 1994
Sáng lập Fisuras de la Cultura Contemporánea. [1]
- 1999
- 2001
Giành giải nhất cuộc thi Torre Laminar. [1]
- 2002
Hoàn thành tiến sĩ tại ETSAM. [1]
- 2006
- 2007
Nghiên cứu APTM được trình bày tại Construmat. [1]
- 2010
Thành lập Movimiento Encoger. [1]
- 2017
UPM ghi nhận vị trí giáo sư; COAM chọn nhóm biên tập Arquitectura gồm Soriano, Urzáiz và García-Germán. [3][4]
- 2024
Phỏng vấn cùng Dolores Palacios được công bố trên periódico Bilbao. [6]
Tài liệu tham khảo
- Federico Soriano — hồ sơ nghề nghiệp năm 2011 ↗FADU, Universidad de la República
- Federico Soriano — tiểu sử diễn giả ↗Círculo de Bellas Artes
- Federico Soriano Peláez — hồ sơ nghiên cứu ↗Universidad Politécnica de Madrid
- Nhóm điều hành tạp chí Arquitectura được chọn năm 2017 ↗Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid
- The Museum of All Museums — tác giả và hồ sơ dự án ↗ARQ, Pontificia Universidad Católica de Chile
- Federico Soriano y Dolores Palacios — phỏng vấn năm 2024 ↗Archivo Digital UPM / periódico Bilbao
- The building — Euskalduna ↗Euskalduna Bilbao
Cập nhật hồ sơ: 01.11.2026









