Từ xưởng đóng tàu tới công trình công cộng
Palacio Euskalduna nằm ở Abandoibarra, trên một phần khu đất từng thuộc xưởng đóng tàu Euskalduna tại Bilbao. Federico Soriano và Dolores Palacios thắng cuộc thi thiết kế năm 1992; công trình mở cửa ngày 19 tháng 2 năm 1999. Việc thay đổi chức năng khu đất diễn ra trong quá trình chuyển đổi bờ sông công nghiệp thành một khu vực có các hoạt động văn hóa và dịch vụ.
Trong tư liệu của đơn vị quản lý, nhóm kiến trúc sư mô tả công trình như một con tàu còn đang được đóng, nhô lên từ ụ tàu cũ. Liên tưởng ấy xuất hiện qua các lớp kim loại, những bộ phận có vẻ được ghép thêm và sự khác nhau giữa các phần của khối nhà. Nó không phải một công trình tàu thủy được kéo lên bờ rồi cải tạo, mà là một tổ hợp kiến trúc mới gắn với ký ức nghề đóng tàu tại địa điểm.
Âm nhạc và hội nghị trong cùng một tòa nhà
Chương trình kết hợp biểu diễn âm nhạc với hội nghị, hội thảo và nhiều hoạt động công cộng khác. Hai nhóm chức năng có nhịp sử dụng khác nhau: hội nghị cần nhiều phòng họp, nơi trao đổi và khoảng trưng bày; biểu diễn cần khán phòng, sân khấu, không gian hậu trường và điều kiện nghe, nhìn riêng. Tổ hợp bố trí các phần ấy bên cạnh nhau thay vì chỉ có một khán phòng lớn dùng cho mọi sự kiện.
Những khu dịch vụ gồm kho, phòng thay đồ, phòng hóa trang và nơi tập luyện. Chúng nối với những phần biểu diễn nhưng có yêu cầu tiếp cận khác với khách dự sự kiện. Công trình là nơi diễn ra mùa opera do ABAO tổ chức và là cơ sở của Dàn nhạc Giao hưởng Bilbao. Các thông tin này thuộc chức năng của địa điểm, được đơn vị quản lý và mạng lưới văn hóa vùng Basque công bố.
Những sảnh lớn và các cao độ công cộng
Thuyết minh của nhóm thiết kế phân biệt hai sảnh chính đặt chồng theo cao độ, một phục vụ hoạt động hội nghị và một liên quan đến opera. Những sảnh này không chỉ làm chỗ đợi trước khi vào phòng. Chúng còn có thể tiếp nhận phần trưng bày, gặp gỡ và các dòng người di chuyển giữa những hoạt động diễn ra đồng thời. Các tuyến đi có quan hệ nhìn chéo qua nhiều phần của nội thất.
Ở mặt ngoài, những mảng kính làm vùng tiếp đón khác với khối kim loại kín phía sau. Ảnh từ các hướng quanh nhà cho thấy phần trong suốt, các cạnh mái và những khối cao không lặp lại cùng một cách ở mọi phía. Từ quảng trường và đường dạo ven sông, người đi bộ tiếp cận một tổ hợp nhiều phần, trong đó những khoảng mở và các bộ phận kín có tỷ lệ khác nhau.
Lớp kim loại và những không gian bên trong
Nhà thầu TECSA liên hệ hệ kết cấu với cách tổ chức những sườn tàu và khoảng trống lớn trong lòng tàu. Phần khối bên ngoài gắn với những bề mặt kim loại và hình ảnh xưởng công nghiệp. Bên trong, các phòng có thêm lớp cấu tạo để cách ly và đáp ứng yêu cầu âm học. Vì thế, hình thức ngoài nhà và bề mặt của phòng biểu diễn không phải cùng một lớp vật liệu liên tục.
Hồ sơ thi công mô tả những bộ phận bằng gỗ và lưới kim loại tham gia tổ chức bậc ngồi, trần và các bề mặt âm học. Những phần này nằm trong những khoảng lớn của tổ hợp, bên cạnh xưởng, sân khấu và kho. Sự khác nhau giữa vật liệu bên ngoài với bên trong phản ánh hai phạm vi công việc: hình ảnh và kết cấu của toàn công trình, cùng điều kiện riêng của từng phòng sử dụng.
Bờ sông, mặt nước và các phía của công trình
Các ảnh do Euskalduna Bilbao công bố cho thấy mặt nước nằm sát một phần tòa nhà. Những mảng kim loại lớn, kính và các bộ phận kết cấu cùng xuất hiện trong một cảnh quan có đường đi, cây và không gian mở. Từ phía sông, khối nhà có những phần nhô cao và những cạnh không đều. Ở phía tiếp cận đô thị, các mảng kính lớn cho phép nhận biết rõ hơn vùng sảnh và những không gian bên trong.
Không có một lớp mặt đứng giống hệt nhau chạy liên tục quanh toàn bộ công trình. Các phía được cấu tạo theo chương trình và hướng tiếp cận của chúng. Những ảnh chụp về chiều tối còn cho thấy sự khác nhau giữa phần phát sáng qua kính với những mặt kim loại tối hơn. Ảnh hiện nay có thể ghi cả những bổ sung về sau, nên thời điểm chụp và mốc khai trương công trình gốc là hai thông tin khác nhau.
Các giai đoạn sau khi mở cửa
Euskalduna nhận giải Enric Miralles tại kỳ Biennale Kiến trúc Tây Ban Nha năm 2001. Sau một thời gian sử dụng, tổ hợp được bổ sung phần mở rộng, trong đó có không gian Urban Hall. Đơn vị quản lý giới thiệu phần này như một đợt tăng thêm diện tích phục vụ các sự kiện, khác với giai đoạn xây dựng dẫn tới ngày mở cửa năm 1999.
Ảnh nhìn từ trên cao trong bộ tư liệu của đơn vị quản lý cho thấy toàn quần thể ở giai đoạn sau khi đã có các phần bổ sung. Những ảnh mặt bên làm rõ hơn các khối và vật liệu của công trình chính. Lịch sử Euskalduna vì vậy gồm cuộc thi, xây dựng, khai trương và những đợt phát triển sau đó. Các chương trình hội nghị, âm nhạc, hoạt động hậu trường và không gian tiếp đón tiếp tục được tổ chức trong cùng một địa điểm bên sông.
