Một công trình trong sân nhà ở
Phương án Trung tâm Dịch vụ xã hội Chamberí được Federico Soriano và Dolores Palacios thực hiện cho một cuộc thi mời tại Madrid năm 2003. Khu đất nằm trong khoảng sân được các nhà ở bao quanh. Những cửa sổ hiện hữu, hướng nhìn lên trời và đường đi của nắng là dữ liệu trực tiếp để nhóm thiết kế xác định khối tích có thể xây. Mô hình và phối cảnh thể hiện một công trình thấp, có các mặt nghiêng, đặt bên trong không gian đã được bao kín bởi đô thị.
Thay vì bắt đầu bằng một hình khối lựa chọn sẵn, nhóm tìm phần thể tích không che các hướng nhìn và không làm thay đổi bóng nắng của những cửa sổ quanh sân. Họ gọi đó là thể tích “Ninja”, nghĩa là một khối có mặt trong sân nhưng nằm trong những khoảng khó nhìn thấy từ các điểm quan sát đã chọn.
Các đường nhìn cắt một khối ban đầu
Quá trình hình học được trình bày bằng một chuỗi sơ đồ. Từ những vị trí nhất định ở các cửa sổ, các đường nhìn được kéo vào khoảng sân. Chúng cắt dần một khối giả định ban đầu, loại bỏ phần có thể cản tầm nhìn của cư dân. Những đường tương ứng với các không gian tầng trệt có lối ra trực tiếp vào sân cũng được đưa vào phép xác định này.
Kết quả không phải một hình hộp với mặt mái ngang. Các mặt của khối thay đổi độ nghiêng, tạo những phần cao và thấp theo điều kiện quanh sân. Sau đó, nhóm tìm vùng nhận được nắng trong suốt năm và để vùng ấy xuyên qua khối tích. Một khoảng sân bên trong vì vậy được hình thành từ cùng thao tác hình học, thay vì chỉ là lỗ trống được đặt vào sau khi đã chia phòng.
Ba dải chương trình
Không gian bên trong được tổ chức thành ba dải cắt ngang khối nhà. Dải thứ nhất dành cho bộ phận công tác xã hội theo khu vực và các chương trình hỗ trợ. Dải thứ hai dành cho tiếp nhận ban đầu cùng những vùng sử dụng công cộng. Dải thứ ba gồm hành chính và quản lý trung tâm. Cách chia này giữ sự phân biệt giữa những hoạt động tiếp xúc trực tiếp với người dân và phần điều hành.
Hai nhóm đầu có sảnh, chỗ đợi và giao thông đứng tại tầng trệt. Nhóm hành chính được phát triển trên một tầng. Mỗi dải có lối tiếp cận riêng nên có thể hoạt động độc lập, đồng thời vẫn nối với một sảnh chung. Phòng làm việc và phòng họp của từng bộ phận nằm trong dải tương ứng; giữa các dải là những không gian được dùng chung.
Một khu vườn đặt lên các mặt nhà
Nhóm thiết kế mô tả lớp bao quanh như một nhà kính đảo ngược: cây xanh và các yếu tố tự nhiên nằm phía ngoài, bao lấy những phòng sử dụng bên trong. Khi trải các mặt của khối ra một mặt phẳng, họ xem chúng như các phần của một công viên gồm cây, đường đi và mặt nước. Mỗi mặt nhận một loài cây hoặc một dạng bề mặt riêng.
Phối cảnh cho thấy các mặt phủ cỏ, lớp cây leo, mảng tre và những bề mặt kính có màu phản chiếu. Sự phân chia không chạy theo một lớp vỏ vật liệu đồng nhất. Các phần mái và tường được xử lý khác nhau theo vị trí của chúng trong khối hình học. Trong cảnh quan của sân có tường nhà ở cao bao quanh, phần xây mới được biểu hiện bằng các mảng thực vật thấp hơn.
Lớp cây và khoảng đệm
Hồ sơ đề xuất tận dụng lớp thực vật và cấu tạo tường hai lớp để tạo điều kiện nhiệt bên trong. Việc lựa chọn cây được liên hệ với khả năng nhận hoặc hạn chế nắng và nhiệt theo mùa. Khoảng giữa các lớp bao ngoài được dự kiến làm vùng đệm, giảm sự thay đổi trực tiếp từ ngoài vào phòng sử dụng. Những nội dung này là mục tiêu của phương án dự thi.
Bản vẽ mặt cắt cho thấy công trình không có cùng một chiều cao ở mọi nơi. Những phòng và tuyến đi phải thích ứng với phần khối đã được cắt bởi các đường nhìn. Các khoảng đặc, khoảng rỗng, mặt nghiêng và sân bên trong cùng tạo nên giới hạn của từng không gian. Chương trình được đặt vào phần thể tích còn lại thay vì làm cơ sở duy nhất quyết định đường bao ngoài.
Mô hình trong suốt và hình ảnh dự kiến
Mô hình trong suốt cho thấy các sàn, vách, đường dốc và phần mái được đặt trong một lớp vỏ có nhiều góc nghiêng. Một mô hình tách rời phần trên với phần dưới trình bày quan hệ giữa hình khối và cách chia không gian. Chuỗi sơ đồ hình học lại cho thấy quá trình loại bỏ thể tích theo những điểm nhìn quanh sân. Mỗi loại hình ảnh giải thích một phần khác nhau của nghiên cứu.
Phương án năm 2003 là nghiên cứu thiết kế cho cuộc thi mời, với hình ảnh mô hình, sơ đồ và phối cảnh. Các lớp cây trong phối cảnh thể hiện cách nhóm dự định tổ chức bề mặt công trình; chúng không phải tư liệu theo dõi sự phát triển của một vườn đã trồng. Tên gọi trung tâm dịch vụ xã hội gắn với chương trình dự kiến gồm những đơn vị công tác, không gian tiếp nhận và hành chính trong khoảng sân Chamberí.
