Quảng trường trên một đầu mối giao thông
Rogier từng là khoảng sân trước nhà ga Bắc của Brussels. Khi nhà ga được chuyển lên phía bắc, khu vực này vẫn giữ vai trò đầu mối giao thông. Ga tàu điện được bố trí dưới lòng đất, còn xe buýt hoạt động trên mặt quảng trường. Các luồng đi lại vì thế không chỉ chạy ngang qua mặt đất mà còn liên tục chuyển cao độ giữa đường phố và những tầng ga bên dưới.
Dự án của XDGA thuộc quá trình tổ chức lại cả mặt quảng trường lẫn hạ tầng ngầm. Bối cảnh bao quanh gồm những khối văn phòng cao, khách sạn và các tuyến phố đông người qua lại. Bề mặt phía trên không được coi như một công viên tách khỏi hệ thống giao thông. Những lối xuống ga, chỗ dừng xe buýt, tuyến taxi và đường đi bộ đều tiếp tục xuất hiện trong phương án, với vị trí và quan hệ mới. Mái che tròn là phần có thể nhìn thấy từ xa, trong khi nhiều thay đổi khác nằm dưới mặt đất.
Khoảng mở xuống các tầng ngầm
Một sân mở được khoét vào hạ tầng bên dưới là thành phần chính của dự án. Từ mặt quảng trường, có thể nhìn xuống những tầng thấp qua khoảng rỗng này. Ánh sáng trời đến các lối đi của ga và vùng không gian phục vụ hoạt động bên dưới. Những cầu thang, thang cuốn, thang máy và cầu đi bộ được tập hợp ở trong hoặc gần khoảng mở, thay vì rải thành các cửa xuống riêng lẻ trên toàn bộ quảng trường.
Trong mặt cắt, sân không chỉ là một hố lấy sáng. Các tuyến di chuyển cắt qua nó ở nhiều cao độ, nối mặt đất với ga và bãi đỗ xe có sẵn. Một số lối đi chạy sát mép khoảng trống; những tuyến khác xuyên qua hoặc đổi hướng bên dưới mái che. Các mặt thép và kính phản chiếu một phần ánh sáng từ trên. Khi đứng ở tầng thấp, người sử dụng còn có thể nhìn thấy kết cấu mái và các cạnh của không gian phía trên, thay vì chỉ thấy trần kín của tầng hầm.
Cầu thang và các tuyến nối
Một cầu thang xoắn bằng kim loại xuất hiện trong khoảng giao thông trung tâm. Bề mặt thành thang cong liên tục quanh các bậc; nhìn từ hai hướng khác nhau, có thể nhận ra phần mặt cong đang đi xuống và phần nền tầng dưới. Cầu thang nằm cạnh các bộ phận có hình học thẳng hơn, gồm vách kính, sàn chiếu nghỉ và những thanh kết cấu của mái.
Các thang cuốn và cầu đi bộ bổ sung những cách đi khác trong cùng một không gian nhiều tầng. Mặt bằng không tạo một tuyến duy nhất buộc mọi người cùng đi theo; các nhánh dẫn tới ga, bãi xe và những điểm tiếp cận ở mặt quảng trường được thể hiện riêng. Dự án cũng tổ chức lại liên kết ngầm với khu thương mại ở bên kia đường. Chỗ giao nhau của các tuyến vì vậy thuộc cả hệ thống tàu điện lẫn mạng đường đi bộ rộng hơn, kéo qua ranh giới của khoảng quảng trường nhìn thấy trên mặt đất.
Mái che tròn giữa các khối nhà
Một mái tròn lớn được đặt giữa quảng trường và đại lộ. Mái che phủ cả một phần khoảng sân mở và vùng dừng xe buýt. Từ góc đường nhìn tới, hình tròn thấp nằm trước những mặt đứng cao, với mép mái ngang tách khỏi các tầng nhà phía sau. Người đi bộ có thể đi qua dưới mái theo nhiều hướng; các mép bên ngoài không được bịt thành một gian phòng kín.
Phần đỡ ở giữa mái có hình dạng khác nhau giữa chân và đỉnh. Mặt bằng dưới tuân theo hệ cột có sẵn, còn phía trên gặp lưới tam giác của mái. Thuyết minh thiết kế ghi phần đỡ được dịch trong mặt bằng để đặt tâm mái vào vị trí mong muốn trên quảng trường. Khối giữa cũng được bố trí chỗ cho quán cà phê. Trong ảnh, các mặt nghiêng và những thanh chéo của nó nằm giữa lối đi công cộng, cùng các cửa xuống tầng ngầm và những thiết bị phục vụ ga.
Khung thép và những ô tam giác
Kết cấu mái sử dụng một lưới thép gồm nhiều ô tam giác. Vành ngoài khép thành đường tròn, còn các thanh bên trong nối tới bộ phận đỡ ở giữa. Khi nhìn từ dưới lên, độ sâu của thanh thép và góc nghiêng của các mặt mái hiện rõ. Một số ô cho ánh sáng đi qua, một số ô có bề mặt trắng che kín hơn, tạo các vùng sáng khác nhau trên nền phía dưới.
Ney & Partners phụ trách kết cấu trong nhóm thực hiện dự án. Ảnh lắp thử tại xưởng cho thấy lưới thép tròn được dựng trên những gối tạm, chưa có lớp phủ cuối. Các mối nối, thanh hướng tâm và những thanh tam giác có thể nhìn thấy trên cùng một mặt phẳng rộng. Ảnh thi công tại quảng trường ghi lại phần đỡ trung tâm được đặt giữa hạ tầng cũ và những vùng đang mở mặt đất. Hai giai đoạn này khác ảnh hoàn thiện, nơi khung thép đã sơn trắng và những lớp phủ tạo thành mặt dưới liên tục hơn của mái.
Lớp phủ và ánh sáng dưới mái
Theo hồ sơ thiết kế, phần mái dùng một lớp màng ETFE, cùng các ô có màng PVC trắng đục. ETFE là vật liệu màng mỏng cho ánh sáng đi qua; nó không có hình thức giống những tấm kính nặng đặt trên từng ô của bộ khung. Các ô trắng đục và những vùng xuyên sáng cùng nằm trong hệ tam giác, nên mặt dưới của mái không có một mức sáng đồng đều ở mọi vị trí.
Từ dưới mái nhìn ra phố, mép tròn giới hạn một phần bầu trời nhưng không che kín các mặt đứng xung quanh. Ở gần sân mở, ánh sáng còn tiếp tục xuống những tầng ngầm. Những mặt kim loại cong của cầu thang và các phần kính phản chiếu khung mái ở những góc nhìn khác nhau. Mái, sân mở và các tuyến thang vì thế cùng xuất hiện trong một vùng không gian, dù có chức năng riêng. Các ảnh hoàn thiện cho thấy cả người đứng chờ, người đi qua và các tuyến xe hoạt động quanh phần mái che.
Bề mặt đi bộ và các tuyến xe
Dự án đưa một dải đi bộ dọc phía bắc đại lộ, với sân ngoài trời, đồ đạc đường phố và những nhóm cây nhỏ. Mặt quảng trường được giữ tương đối thoáng. Những phần có hoạt động ngồi nghỉ hoặc phục vụ hàng quán tập trung ở dải rìa, khác với khoảng rộng dành cho luồng đi lại ở gần trung tâm. Chỉ xe buýt và taxi được tiếp cận phần quảng trường theo tổ chức giao thông của phương án.
Vật liệu lát cũng phân biệt các vùng. Dải đi bộ dùng những tấm bê tông sáng có cốt liệu cuội lộ trên bề mặt, trong khi quảng trường dùng đá basalt tối. Các đường tiếp giáp và mép đường xác định nơi xe chuyển động, nơi người đi bộ băng qua và vùng dưới mái. Trên ảnh toàn cảnh, sự khác nhau giữa màu nền sáng, nền tối và khung mái trắng giúp nhận ra các phần của công trình giữa hệ mặt đứng dày đặc bao quanh. Những đường dây, biển báo và cột đèn vẫn thuộc cảnh quan giao thông đang sử dụng.
Phần nổi và phần ngầm của cùng dự án
Boydens tham gia thiết kế các hệ kỹ thuật cho cả khu vực trên mặt đất và dưới ga. XDGA phối hợp với Ney & Partners, Michel Desvigne Paysagiste và đơn vị tư vấn giao thông Tritel. Chương trình vì vậy bao gồm nhiều hạng mục có điều kiện làm việc khác nhau: mặt quảng trường ngoài trời, mái che, khoảng sân mở, các lối xuống và những tầng ngầm được tổ chức lại.
Hồ sơ công trình ghi quá trình 2006–2019. Ảnh thi công cho thấy các cấu kiện mới được đưa vào một nơi vốn có kết cấu và luồng giao thông đang tồn tại. Ở trạng thái hoàn thiện, phần tròn nhìn thấy trên phố chỉ là một lớp của tổ hợp ấy. Bên dưới mép mái còn có các bậc thang, chiếu nghỉ, mặt sàn và lối đi chạy về những hướng khác nhau. Mặt cắt qua quảng trường ghi lại đồng thời các cao độ này, từ bề mặt đô thị phía trên tới không gian chờ và di chuyển của ga ở phía dưới.
