Chọn đất ở phía trong bờ biển
Stazzo Pulcheddu được phát triển tại Palau trong giai đoạn 1974–1982. Khác với các khu nghỉ nằm sát bờ, địa điểm được chủ ý chọn lùi vào trong. Khu đất là một vùng đồng cỏ bỏ hoang có địa hình gồ ghề; sườn dốc phía sau được quy hoạch giữ nguyên như nền cảnh quan của khu ở.
Alberto Ponis thực hiện dự án cùng Aldo Ponis, kiến trúc sư quy hoạch và cảnh quan. Văn phòng ở Palau nhận nhiệm vụ cho toàn bộ tổ hợp, từ phân khu tới đường đi và loại hình nhà. Quá trình nghiên cứu môi trường cùng quy hoạch chi tiết được thực hiện trước khi xây dựng.
Một dự án từ quy hoạch tới căn nhà
Nhà báo Danilo Orsini là người tìm nguồn tài chính và thúc đẩy dự án. Với Ponis, việc phụ trách toàn bộ khu giúp kiến trúc sư theo dõi liên tục quá trình phát triển. Kinh nghiệm hơn mười năm làm nhà nghỉ trước đó được đưa vào việc chọn những loại hình căn phù hợp cho khu ở mới.
Alberto Ponis còn kể về chuyến thăm Sea Ranch ở phía bắc San Francisco như một tham chiếu trực tiếp cho cách đặt công trình theo điều kiện nơi chốn. Trong Stazzo Pulcheddu, công việc cùng Aldo trải từ phân chia đất, vạch đường, tổ chức các kiểu nhà đến nghiên cứu từng đơn vị ở.
Nhà sân trong chia hai phần
Mẫu nhà đầu tiên chia thành hai nửa: khu sinh hoạt ở phía trước và khu ngủ ở phía sau. Cả hai phần cùng hướng về những cảnh nhìn được lựa chọn, với đồng quê ở gần và biển ở xa. Sân nằm giữa, tạo khoảng ngoài trời riêng cho từng căn.
Sân có bề rộng cố định nhưng chiều sâu thay đổi tùy khả năng đưa các nhóm đá và bụi cây vào trong bố cục. Vì vậy, mẫu nhà có một quy tắc chung nhưng không phải mọi căn đều có sân giống hệt nhau. Hình dạng cụ thể tiếp tục phụ thuộc vào những yếu tố tự nhiên tại vị trí đặt nhà.
Hai khối ở hai cao độ độc lập
Phần sinh hoạt và phần ngủ có thể được đặt ở các cao độ độc lập để thích ứng với địa hình. Hai khối không bị buộc cùng nằm trên một nền san phẳng. Sân giữa chúng là một thành phần trong cách kết nối những phần nhà trên đất có độ dốc.
Các nghiên cứu của dự án gồm mặt bằng cụm mười hai nhà, mặt cắt điển hình, bản nghiên cứu sân và các hướng nhìn. Từ quy mô cụm tới quy mô căn, vị trí nhà được xem cùng địa hình và các khoảng mở. Đường đi trong tổ hợp kết nối những đơn vị có quan hệ riêng với mặt đất.
Mẫu nhà thay đổi qua các giai đoạn
Trong những năm xây dựng khu ở, diện tích căn giảm từ khoảng 90 m² xuống 70 m² rồi còn 60 m². Bề rộng cũng được thu hẹp dần. Cuối quá trình này, lối đi có mái giữa khu sinh hoạt và khu ngủ bị loại bỏ trong những phương án nhỏ hơn.
Sự thay đổi diện tích tác động trực tiếp tới cách nối hai phần nhà. Loại hình sân trong tiếp tục là cơ sở tổ chức, nhưng các thành phần của nó được điều chỉnh qua những giai đoạn triển khai. Vì vậy, bản mẫu đầu tiên và những căn nhỏ về sau không hoàn toàn giống nhau.
Những đơn vị ở trong một cảnh quan chung
Các cụm nhà được đặt trong khu đất mà sườn đồi phía sau được giữ lại. Khoảng sân giữa hai phần căn hộ có thể chứa đá và bụi cây; hướng nhìn đưa người ở ra đồng quê và tới biển ở xa. Những quan hệ đó nối cách bố trí từng căn với quyết định quy hoạch lùi khỏi bờ biển.
Stazzo Pulcheddu được trao giải IN/ARCH năm 1990. Các tài liệu của Drawing Matter lưu giữ bản vẽ mẫu nhà có sân và mặt bằng các loại căn từ năm 1975. Chúng ghi lại một quá trình thiết kế có cả quy tắc chung và những thay đổi theo địa hình, quy mô căn cùng tiến độ phát triển của toàn khu.
