Ngôi nhà trên sườn đồi Cáceres
Stone House nằm trên một sườn đất có cây sồi thường xanh và ô liu ở Cáceres, vùng Extremadura. Công trình do Emilio Tuñón và Carlos Martínez de Albornoz thiết kế, hoàn thành năm 2018. Nhìn từ vườn, ngôi nhà hiện như một khối thấp có mặt bằng vuông, tường xây bằng đá quartzite địa phương. Những ô cửa vuông được viền bằng đá granite sáng màu hơn, nằm tách nhau trên bề mặt đá thô. Cây và nền đất dốc vẫn xuất hiện sát các mặt nhà.
Mặt bằng phần chính có cạnh khoảng 16 m. Bên dưới còn một tầng phụ trợ, được tiếp cận từ đường ở cao độ thấp hơn. Vì địa hình thay đổi, tầng này không hiện giống nhau ở mọi phía: từ vườn, phần ở chính chiếm gần như toàn bộ hình ảnh; ở phía tiếp cận thấp hơn, cửa và khoảng sân của tầng dưới trở nên rõ. Mặt cắt cho thấy khối vuông bên trên và phần xây dựng theo sườn đất cùng thuộc một tổ chức nhà ở.
Chín gian trong một hình vuông
Không gian ở được tổ chức từ chín gian có kích thước xấp xỉ 4,20 m mỗi chiều, đặt trong một lưới ba nhân ba. Những chức năng như phòng khách, phòng ăn, bếp và phòng ngủ được phân bố vào các gian ấy. Tủ, nhà vệ sinh và các không gian phục vụ nằm trong các dải xen giữa. Vì vậy, hình vuông lớn ngoài nhà không chứa một sàn trống duy nhất; nó được chia bằng những phần tường và đồ gỗ có chiều dày rõ trên mặt bằng.
Các gian liên hệ qua cửa và những đoạn mở theo các trục của lưới. Nhìn từ một phòng, có thể thấy phòng kế tiếp và một ô cửa hướng ra vườn ở phía xa. Sự nối tiếp này thể hiện trong ảnh bàn ăn, phòng khách và phòng ngủ. Tuy nhiên, từng gian vẫn có đường bao và vị trí đồ dùng riêng. Không phải mọi gian đều đóng vai trò hành lang, và những vùng phục vụ không tạo thành một dãy phòng nhỏ kéo dài độc lập bên cạnh phần ở.
Tường đá và những cửa có chiều sâu
Bề mặt ngoài được xây từ các viên quartzite có kích thước, sắc độ và hướng đặt khác nhau. Trên nền đá ấy, khung granite quanh cửa tạo thành một đường vuông có cạnh thẳng. Mặt đứng lặp ba cửa lớn trên một phía, với những đoạn tường đặc giữa chúng. Ảnh góc nhà cho thấy cùng một cách đặt cửa tiếp tục sang mặt bên, trong khi mảng tường ở góc giữ khối xây nối liền thay vì mở kính hoàn toàn.
Chi tiết cấu tạo phân biệt lớp đá bên ngoài với bê tông, cách nhiệt và các lớp hoàn thiện phía trong. Khuôn cửa granite có ngưỡng, cạnh đứng và phần đầu cửa riêng; cửa trượt bằng gỗ nằm lùi về phía trong. Khi cửa mở, chiều dày bức tường vẫn hiện thành một khoảng ngưỡng. Từ phòng nhìn ra, ô cửa không chỉ chứa phong cảnh ở xa mà còn cho thấy phần đá viền, nền sân và cây ở ngay sát nhà.
Một căn phòng với hai lớp vật liệu
Bên trong mỗi gian, phần thấp được bao bằng các tấm gỗ sồi, còn phần cao là bê tông trắng. Ranh giới giữa hai lớp này nằm ngang quanh phòng. Gỗ chứa cửa, tủ và các vị trí bố trí hệ kỹ thuật; phần bê tông phía trên giữ những mặt tương đối liền. Trong ảnh phòng khách, tường gỗ ở ngang đồ đạc liên hệ với cửa ra vườn, còn phần trắng tạo một khoảng cao khác ở phía trên đầu người.
Bê tông không có bề mặt hoàn toàn phẳng như một lớp sơn trát. Dấu của ván khuôn tiếp tục trên tường cao và mặt trần, hiện rõ khi ánh sáng rọi từ bên cạnh. Sàn tối màu nằm dưới gỗ, tạo thành lớp thứ ba trong căn phòng. Một số đồ dùng, như bàn ăn, ghế và giường, đứng độc lập trước các lớp tường này. Cách chia vật liệu được lặp trong nhiều gian, dù mỗi phòng có vị trí cửa và cách đặt đồ khác nhau.
Cửa thấp và ánh sáng phía trên
Các cửa lớn có tỷ lệ vuông, cạnh khoảng 2,10 m, nằm trong phần chân gỗ. Bên trên, những cửa nhỏ hơn có cạnh khoảng 1,50 m mở trong phần bê tông. Ảnh nội thất cho thấy cửa cao không nằm ngay phía trên tâm của mọi cửa thấp. Một số gian nhận một vùng sáng từ trên cao lệch về một phía; ở gian khác, cửa lớn nhìn thẳng ra cây hoặc sang khoảng sân lát đá cạnh nhà.
Hệ cửa phía cao và các ô lấy sáng được trình bày riêng trên mặt bằng mái và mặt cắt. Những cửa này tạo nguồn sáng khác với cửa ngang tầm người nhìn, nhưng không thay thế chức năng tiếp cận của cửa thấp. Trong ảnh phòng ngủ, giường nằm dưới mảng bê tông trắng, còn một cửa lớn mở ra cảnh cây. Ở góc khác, vệt sáng từ cửa trên kéo xuống mặt tường, làm rõ chiều cao của gian và vị trí tiếp giáp giữa gỗ với bê tông.
Cầu thang trong lớp nhà thấp hơn
Phần tầng dưới chứa chỗ đỗ xe, kho, các phòng kỹ thuật và những diện tích bổ trợ. Địa hình cho phép tiếp cận trực tiếp từ đường ở cao độ này. Từ bên trong, cầu thang đưa người dùng lên khu ở chính. Trong bộ ảnh, một thang xoắn trắng nằm dưới ô mái tròn; hình cong của bản thang nổi rõ trước những mặt tường thẳng và nền tối. Ánh sáng từ phía trên đi xuống khoảng giữa, khác với ánh sáng qua cửa vuông ở các phòng xung quanh.
Các bản vẽ cho thấy cầu thang, sàn tầng ở và hệ mái được tổ chức thành một chuỗi cao độ. Khối nhà vuông nhìn từ vườn vì thế còn chứa một tổ chức đứng không thấy hết ở ảnh mặt đứng. Phía dưới có những phòng mở về sân ở cao độ thấp, với điều kiện tiếp cận và tầm nhìn khác phần ở bên trên. Các khoảng sân cạnh tầng dưới cũng không trùng với nền vườn nằm ngang trước các cửa lớn của tầng chính.
Nền ngoài trời, cây và bể nước
Phía sau nhà có một nền ngoài trời và bể nước dùng làm bể bơi, đặt giữa các cây hiện hữu. Trong ảnh, mặt nước phản chiếu tường đá, các ô cửa và những cành cây ở sát bờ. Các lối lát đá nhỏ tiếp tục quanh phần ở, nhưng vườn không được phủ một mặt sân cứng duy nhất. Những vùng cây thấp và đất trồng xen giữa lối đi với thân cây lớn, làm vị trí chân nhà thay đổi theo từng phía.
Quan hệ giữa các phòng và sân ngoài trời được tạo qua những cửa vuông lặp lại. Từ phòng khách, phòng ăn hay phòng ngủ, người dùng nhìn ra các phần khác nhau của cùng khu vườn. Những khoảng nền phía ngoài có thể được thấy từ nhiều gian, trong khi cây gần cửa giữ những vị trí riêng trong từng khung nhìn. Sự khác nhau ấy được ghi rõ trong các ảnh chụp quanh nhà, dù bề mặt đá và cách viền cửa tiếp tục lặp trên các mặt đứng.
Các lớp ở mái và ngưỡng
Mái bằng của nhà có cấu tạo nhiều lớp, gồm sàn bê tông, chống thấm, cách nhiệt và lớp sỏi trắng phía trên. Các ô lấy sáng và cửa cao được gắn trong những phần bê tông nhô lên, có chi tiết thu nước và kết thúc vật liệu riêng. Những thành phần này nằm sau đường bao tường đá khi nhìn ở cao độ vườn. Từ trong phòng, chúng được nhận biết qua nguồn sáng phía trên và hình dạng của những phần trần nâng cao.
Ở ngưỡng cửa, sàn trong nhà nối với nền ngoài qua khung gỗ và đá granite. Bản vẽ chi tiết còn chỉ ra vị trí rèm, ray trượt và các lớp nằm sau tấm gỗ hoàn thiện. Bộ ảnh hoàn thành ghi những cửa đóng và mở, các phòng đã đặt đồ dùng, mặt sân và bể nước. Cùng với mặt bằng chín gian, các chi tiết ấy mô tả một ngôi nhà có hình vuông đơn giản ở bên ngoài nhưng phân chia khá cụ thể ở bề dày tường, hệ cửa và các cao độ sử dụng.
