Ký túc xá bên rìa trung tâm Ljubljana
Student Housing Poljane được xây gần bờ sông, ở rìa trung tâm Ljubljana, và hoàn thành năm 2006. Công trình chứa 56 đơn vị ở cho sinh viên. Nhìn từ đường phố, các tầng phòng có mặt ngoài kim loại sáng, với những cửa kính lớn và các ô che gấp. Bên dưới chúng là tầng có nhiều kính hơn, nối các khối nhà với mặt đất và sân trong.
Hai dãy phòng dài đứng song song, không ghép thành một khối sâu duy nhất. Khoảng cách giữa chúng giữ lại vùng trời, cây và mặt sân. Ở tầng thấp, những phần xây nối hai phía nhưng không lấp hết khoảng giữa. Từ phố có thể thấy một số vùng sử dụng chung xuyên qua kính, trong khi phần ở nằm phía trên với lớp che riêng. Sự phân bố chương trình được nhận biết ngay ở mặt đứng, bằng sự khác nhau giữa nền nhà trong suốt và hai dải phòng có nhiều mảng đặc hơn.
Sân giữa hai dãy phòng
Khoảng sân trung tâm xuất hiện trên cả mặt bằng và mặt cắt. Cây được đặt trong các dải trồng, xen với lối đi thẳng và những khoảng nền rộng hơn. Các phòng tầng thấp nhìn vào đây qua vách kính, còn phòng ở các tầng trên nhìn xuống sân từ những cửa sổ khác nhau. Do hai dãy nhà tách nhau, người đứng ở một phía còn thấy mặt đối diện của ký túc xá qua khoảng trời mở.
Trong hình chụp từ sân, các ô cửa lớn không tạo một lưới đều với những phần gấp nhỏ. Có cửa hé mở, có màn kim loại nằm phẳng và có những tấm xếp vuông góc với mặt đứng. Tầng thấp nối các phía bằng một dải kính chạy dưới chân các dãy phòng. Những cây còn ít lá cho phép thấy khá rõ các lớp phía sau; trong ảnh buổi tối, ánh sáng từ phòng ở và phòng chung làm hiện một cách khác mối liên hệ giữa mặt đứng, tầng nền và sân cây.
Những hoạt động chung ở tầng trệt
Các không gian dạy học, học nhóm, sinh hoạt, tập luyện và giặt được đưa về tầng thấp. Chúng không nằm rải rác trong các tầng phòng ngủ. Mặt bằng ghi một hệ phòng bao quanh sân, với những phần lớn dùng cho hoạt động tập thể và những phòng nhỏ phục vụ việc quản lý hoặc hỗ trợ sinh hoạt. Lối vào từ phố dẫn trực tiếp tới hệ không gian chung này trước khi người ở đi lên các tầng trên.
Vách kính là một thành phần của cách phân phòng ở tầng trệt. Phòng học có thể nhìn sang khu để xe đạp; một số cửa của phòng tập và giặt mở trực tiếp ra tuyến đi chung. Trên ảnh hành lang, các khung đứng, trần sáng và nền phản chiếu nối nhiều căn phòng trong cùng góc nhìn. Mỗi phòng vẫn có cửa và ranh giới riêng, nhưng các hoạt động phía sau vách không bị che bằng một chuỗi tường đặc kéo dài suốt mặt nhà.
Hành lang, cầu thang và khoảng thông tầng
Trục lưu thông bên trong các dãy phòng nối cầu thang với cửa từng đơn vị ở. Một số đoạn có khoảng mở xuyên tầng, nhìn xuống những thanh lan can và nền thấp hơn. Ảnh chụp từ tầng cao cho thấy các đường tay vịn gỗ ấm màu nằm giữa tường và khung sáng. Ánh sáng từ phần kính phía trên đi vào tuyến giữa nhà, khác với nguồn sáng qua mặt đứng của từng phòng.
Ở tầng thấp, hành lang có tầm nhìn dọc qua nhiều lớp kính tới sân cây. Những đường khung trên trần và sàn làm rõ chiều dài tuyến đi, trong khi ghế thấp hoặc băng ngồi đặt cạnh kính tạo vị trí dừng. Cầu thang và các khoảng mở không được giấu hoàn toàn trong một lõi đặc. Trên mặt cắt qua sân, các đường lưu thông này nối các tầng phòng ở với tầng dùng chung và phần thấp hơn mặt sân, trong một hệ nhà có nhiều cao độ sử dụng.
Đơn vị ở quanh lõi phục vụ
Mỗi đơn vị ở được tổ chức quanh một cụm phục vụ ở giữa, gồm bếp, khu vệ sinh và tắm. Các phòng ngủ nằm ở hai phía của cụm này, cùng dùng khu vào và ăn. Nhờ vị trí trung tâm, nhóm phòng có thể được nhận biết như một căn nhỏ thay vì chỉ là hai buồng ngủ mở trực tiếp ra hành lang ký túc xá. Phần bếp và bàn ăn giữ một vị trí riêng trong diện tích chung của đơn vị.
Bản vẽ đơn vị điển hình cho thấy phòng ngủ có kích thước tương đương nhau. Thuyết minh của kiến trúc sư ghi khả năng thay đổi cách sử dụng từ nhóm bốn sinh viên sang một cặp đôi hoặc gia đình trong cùng đường bao. Đây là khả năng được dự kiến trong tổ chức mặt bằng, không phải ghi nhận rằng các phòng đã được chuyển đổi sau khi sử dụng. Trong bộ ảnh ban đầu, những giường đơn, bàn học và ghế cho thấy cách bố trí cho sinh viên, với cửa lớn ở cuối phòng và khu phục vụ nằm gần lối vào.
Cửa lớn của bàn ăn
Những vùng ăn và sinh hoạt của đơn vị ở xuất hiện trên mặt tiền bằng ô kính có kích thước lớn. Có ô mở ra dạng một khoảng lõm sâu, bên ngoài là khung sáng chạy liền quanh mép. Trong phòng, bàn được đặt sát phần kính, bên trên có đèn treo. Từ vị trí ngồi có thể nhìn sang dãy nhà đối diện, qua các cành cây hoặc ra phía đường phố tùy hướng của đơn vị.
Các ô kính này có tỷ lệ và độ sâu khác với những cửa phòng ngủ lân cận. Ở một góc nhìn, mặt bàn nằm ngay dưới khung cửa rộng, còn một tấm che gấp đang mở sang bên. Bóng của các lỗ đục xuất hiện trên bề mặt bên trong, làm rõ khoảng cách giữa lớp che và mặt kính. Vì vùng bàn ăn nằm gần cửa lớn, những đồ dùng thông thường như ghế, đèn và sách cũng trở thành phần có thể thấy qua mặt tiền từ sân hoặc đường ngoài nhà.
Lớp che gấp trước phòng ngủ
Phòng ngủ có các tấm nhôm đục lỗ gấp được, bố trí phía ngoài cửa. Khi đóng, chúng gần như nối vào mặt kim loại của dãy nhà; khi mở, chúng đứng xiên hoặc gấp thành những phần hẹp nhô ra. Do từng phòng điều chỉnh khác nhau, trạng thái của các tấm không giống nhau trong cùng một mặt đứng. Một ô có thể mở thoáng, trong khi ô cạnh đó vẫn được phủ bởi bề mặt lỗ tròn.
Bản vẽ chi tiết phân biệt tấm nhôm, bản lề, thanh dẫn phía trên và phía dưới, cùng cấu tạo nền ở vùng cửa lõm. Phần che là một bộ phận chuyển động ngoài mặt kính, không phải hoa văn in trực tiếp lên kính. Trên ảnh chụp gần, các lỗ có thể nhìn xuyên tới vùng sáng phía sau, còn mép gấp tạo bóng dày hơn. Những phần cứng ấy cùng các mảng kính lớn làm nên nhiều trạng thái mặt tiền, dù kết cấu các tầng phòng phía sau giữ cùng hệ bố trí.
Vật liệu ở ngưỡng cửa và tầng nền
Các chi tiết cửa ghi khung nhôm, kính cố định, màn vải phía trong và phần bọc nhôm tại mép. Bậu hoặc chỗ ngồi cạnh cửa dùng gỗ, xuất hiện ngay dưới những ô kính lớn. Tại vùng cửa lõm, nền terrazzo nối với hệ thoát nước và những lớp chống thấm bên dưới. Mỗi vật liệu giữ vị trí cụ thể giữa chỗ sinh hoạt trong nhà và bộ phận che bên ngoài, thay vì lớp kim loại được hiểu như một tấm bọc duy nhất.
Ở tầng trệt, kính đứng trên nền sáng và các đường khung mảnh kéo dài dọc sân. Trên cao, lớp nhôm và các ô cửa làm ranh giới phòng riêng rõ hơn. Bộ ảnh ghi cả hai điều kiện trong một công trình: người ngồi trên băng ghế ở khu sinh hoạt, phòng ngủ với giường và bàn, sân cây dưới các ô cửa đã bật đèn. Chương trình ở tập thể được thể hiện qua những phần sử dụng cụ thể ấy, từ một đơn vị phòng nhỏ đến diện tích dùng chung ở chân hai dãy nhà.
