Nhà hát giữa thành phố và cảng
Nhà hát La Mã của Tàrraco nằm giữa khu quảng trường của thành phố cổ và cảng. Công trình được xây dựng vào đầu thế kỷ I sau Công nguyên, trong quá trình đô thị phát triển dưới thời Augustus. Địa hình dốc được tận dụng để đỡ một phần khán đài hình bán nguyệt.
Theo thông tin của Museu Nacional Arqueològic de Tarragona, nhà hát từng có ba tầng khán đài với sức chứa khoảng 6.000 người. Sân khấu nằm phía trước ở cao độ nhỉnh hơn mặt nền; sau sân khấu là một mặt đứng lớn với các cửa dành cho diễn viên. Những bộ phận này chỉ còn lại từng phần sau nhiều thế kỷ thay đổi.
Những lớp xây dựng sau khi di tích được phát hiện
Dấu tích nhà hát được phát hiện năm 1885. Trong thế kỷ XX, khu đất tiếp tục chịu tác động của các hoạt động xây dựng. Hai cơ sở công nghiệp xuất hiện trong những thập niên 1920 và 1950; sau đó là các kết cấu bê tông thuộc dự án nhà ở bị dừng vào năm 1977.
Do vậy, hiện trạng mà nhóm thiết kế tiếp nhận không phải một khu La Mã nguyên vẹn. Nó gồm dấu tích cổ, những phần hư hại, kết cấu mới hơn và khoảng đất trống. Can thiệp của Gironès được đặt vào tình trạng nhiều lớp này, với nhiệm vụ bảo vệ và trình bày phần di tích còn lại.
Một giai đoạn trong dự án lớn hơn
Hồ sơ kiến trúc ghi quá trình thiết kế và thực hiện từ năm 2013 đến 2018. Phần can thiệp có diện tích khoảng 2.200 mét vuông, thuộc một ý tưởng rộng hơn về kết nối không gian công cộng giữa cao độ thành phố và khu cảng. Chênh cao giữa hai phần xấp xỉ chín mét.
Giai đoạn được thực hiện tập trung vào việc tiếp cận và nhận diện di tích nhà hát. Mục tiêu dài hạn về một công viên khảo cổ rộng hơn là một phần của kế hoạch phát triển tiếp theo. Quy mô của can thiệp kiến trúc hoàn thành vì vậy được phân biệt với toàn bộ khu đất và các hạng mục dự kiến trong tương lai.
Khảo cổ trước khi lắp khung mới
Trong quá trình thực hiện, các công việc khai quật và bảo tồn được tiến hành trước khi hoàn thiện phần khung gợi lại khán đài. Nghiên cứu năm 2017 phát hiện thêm những cấu trúc có trước nhà hát, gồm khu cửa hàng và một tuyến đường chạy gần bến cảng La Mã.
Những phát hiện này mở rộng hiểu biết về khu vực bên dưới và xung quanh công trình biểu diễn. Phần còn lại của các hàng ghế thấp được bảo tồn, trong khi việc tái hiện thể tích tập trung vào những phần hình học đã mất. Các cấu trúc mới được bố trí cùng với dấu tích đã được làm rõ qua nghiên cứu.
Khán đài được xác định bằng những thanh thép
Can thiệp sử dụng những thanh thép có gân để xác định các tuyến và đường sinh của một phần khán đài. Thay vì làm lại toàn bộ ghế bằng đá, hệ thanh tạo một thể tích rỗng, giữ khoảng nhìn xuyên đến các dấu tích ở phía dưới. Hình bán nguyệt xuất hiện qua sự lặp lại và hướng của các thanh.
Bên cạnh hệ khung là một mặt nền cát tạo thành phần nằm ngang. Mặt nền và các tuyến thép liên hệ với hai bộ phận của nhà hát cổ: khán đài và khoảng orchestra phía trước. Cách đặt cạnh nhau giữa mặt phẳng và hệ đường cong làm rõ quy mô không gian mà không che kín di tích bằng một khối xây mới.
Thay đổi góc nhìn khi đi qua khu đất
Hệ thanh không tạo ra một mặt đặc liên tục. Khi nhìn chính diện hoặc nhìn xiên, các tuyến thép chồng lên nhau với mật độ thị giác khác nhau. Từ một số vị trí, hình dạng khán đài rõ hơn; từ những vị trí khác, khoảng trống giữa các thanh và phần di tích phía sau chiếm ưu thế.
Mô tả của kiến trúc sư gắn sự biến đổi này với chuyển động của người tham quan. Tuyến đi không đặt người xem ở một điểm nhìn duy nhất như khán giả ngồi trước sân khấu. Các vị trí quan sát thay đổi quanh cấu trúc, trong khi thành phố hiện tại vẫn hiện diện ở phía sau di tích.
Mở lại khu khảo cổ
Giai đoạn đầu được giới thiệu công khai tháng 4 năm 2018. Phạm vi thực hiện bao gồm khảo cổ, bảo tồn dấu tích, gợi lại thể tích khán đài và gia cố các tường giữ đất liên quan. Những công việc này cùng tạo điều kiện cho việc tổ chức tham quan tại khu vực trước đó khó tiếp cận.
Hồ sơ dự án ghi sự phối hợp giữa kiến trúc sư, kỹ sư và các nhà khảo cổ. Công trình mới không thay thế việc nghiên cứu: những đợt khai quật tiếp tục là một phần của quá trình bảo tồn khu nhà hát. Hệ khung thép, nền tham quan và các dấu tích cổ cùng nằm trong phạm vi quản lý của bảo tàng khảo cổ Tarragona.
