Một ngôi nhà trong chương trình Ochoalcubo

White O được thiết kế tại Marbella, trên bờ biển Chile, trong một khu nhà nghỉ có sân golf. Dự án thuộc chương trình Ochoalcubo, nơi nhiều kiến trúc sư thực hiện những ngôi nhà riêng trong một bố cục kiến trúc và cảnh quan chung. Khu đất của Ito nằm trên mặt dốc thoải về phía đông bắc, có tầm nhìn gần tới sân golf và nhìn xa về dãy núi phía đông.

Các quy định hình thức của khu nhà yêu cầu mặt ngoài màu trắng, mái nằm ngang và tường đứng. White O sử dụng những điều kiện này nhưng tổ chức mặt sàn theo độ dốc của khu đất. Công trình hoàn thành năm 2009, với Christian de Groote cộng tác tại Chile. Những mô hình nghiên cứu thể hiện một khối trắng bao quanh sân và những đoạn nhà được nâng lên khỏi mặt đất ở các vị trí khác nhau.

Phần nhà nâng trên cột nhìn từ bên ngoài.Ảnh: Nico Saieh

Đường đi từ khu đất vào nhà

Lối tiếp cận đi lên theo độ dốc tự nhiên, dẫn người tới khoảng sân giữa được bao một phần bởi công trình. Sân là không gian ngoài trời, nhưng nằm trong chuỗi các chỗ sinh hoạt của ngôi nhà. Khi đi tiếp về phía sau khu đất, tuyến vào gặp vùng khách và ăn. Từ đây, người ở có thể nhìn qua sân ra phía cảnh quan xa hơn.

Đường đi không kết thúc ngay tại một sảnh kín rồi chia thành các hành lang vuông góc. Nó tiếp tục quanh sân, thay đổi cao độ và dần đi tới những vùng riêng. Mặt bằng cho thấy một tổ chức có hướng vòng, còn mặt cắt làm rõ cách các sàn nằm trên các mức khác nhau dưới đường mái tương đối ngang. Chữ O trong tên công trình liên hệ với cấu trúc bao quanh khoảng trống trung tâm, không có nghĩa ngôi nhà là một vòng tròn hình học tuyệt đối.

Sân giữa nhìn từ dưới đường mái cong.Ảnh: Nico Saieh

Sân giữa và các phần sinh hoạt chung

Khoảng sân mở ra bầu trời và liên hệ trực tiếp với phòng khách, ăn. Nó có vai trò như phần ở ngoài trời của chuỗi sinh hoạt, thay vì là một ô giếng trời nhỏ chỉ phục vụ chiếu sáng. Từ các phòng quanh sân, có thể nhìn xuyên qua một phần ngôi nhà tới cây và cảnh quan phía đối diện. Những đường bao trắng đóng khung các hướng nhìn này ở nhiều cao độ.

Trong mô hình, đất và các khoảng sàn được tiếp nối quanh khoảng trống. Một số mép nhà đặt gần nền, những mép khác được nâng lên theo độ dốc. Điều kiện đó tạo quan hệ trong–ngoài khác nhau ở từng phía: vùng sinh hoạt chung có chỗ tiếp cận sân gần như trực tiếp, trong khi các phòng riêng ở vị trí cao hơn. Cùng một khoảng sân được nhìn từ những phần sàn khác nhau của tuyến vòng.

Những khoảng dưới sàn cao và lối tiếp cận ngôi nhà.Ảnh: Nico Saieh

Cao độ của phòng ngủ và sự riêng tư

Tuyến đi quanh sân nâng dần tới vùng phòng ngủ. Các phòng này không chỉ được tách bằng cửa và vách, mà còn bằng cao độ so với phần đất bên ngoài. Thuyết minh của Ito xác định sự riêng tư của chúng gắn với việc một phần khối nhà được treo cao hơn nền. Người ở trong phòng có thể nhìn ra qua kính, trong khi quan hệ trực tiếp với đường đi dưới thấp đã thay đổi.

Mặt phía đông có những khoảng kính lớn hướng về cảnh quan. Trong bố cục chung, các phòng không cùng nhận một mặt đứng giống nhau và không nằm trên một hành lang ngang có mọi cửa mở về một phía. Chúng đi theo chuỗi cao độ quanh sân. Hai tuyến dốc được mô tả trong hồ sơ do chính kiến trúc sư công bố tại tạp chí ARQ, giúp nối các phần chung, phòng ngủ và khu phục vụ trong một hành trình liên tục.

Vùng ngoài trời cạnh phần sinh hoạt chung của White O.Ảnh: Nico Saieh

Mái ngang và mặt đất nghiêng

Hình ảnh bên ngoài được xác định bởi các mặt trắng, mái phẳng và khoảng trống dưới những phần nhà nâng cao. Độ dốc của đất không được biểu hiện bằng một mái nghiêng tương ứng. Thay vào đó, nó tác động tới mặt sàn và cách các phòng tiếp xúc với nền. Nhìn từ một phía, công trình có thể xuất hiện gần như một tầng thấp; ở phía khác, những cột và phần sàn nhô ra lộ rõ hơn.

Các mô hình mặt cắt cho thấy khoảng trống trung tâm là nơi sự khác nhau giữa mái và nền dễ nhận ra nhất. Mép mái bao quanh tạo đường ngang, trong khi sàn và đất chuyển độ cao bên dưới. Một số bề mặt kính được lùi vào sau đường bao trắng, tạo bóng ở rìa nhà. Những phần này tham gia hình thành vùng chuyển tiếp giữa các phòng và cảnh quan, bên cạnh hệ đường dốc giữ vai trò nối cao độ.

Nội thất khu khách trong công trình đã hoàn thành.Ảnh: Nico Saieh

Từ mô hình tới công trình tại Chile

Các mô hình giai đoạn thiết kế ghi rõ mối liên hệ giữa phòng, sân và độ dốc. Mô hình bỏ mái cho thấy cách chia phòng; mô hình giữ mái thể hiện đường bao trắng và những phần nâng trên cột. Chúng là tư liệu của quá trình phát triển phương án, khác với ảnh chụp không gian đã xây và được sử dụng sau năm 2009.

Trong lịch sử Ochoalcubo, White O là công trình của Ito được thực hiện ở giai đoạn mời kiến trúc sư quốc tế. Cấu trúc tuyến đi vòng và sân giữa gắn với khu đất cụ thể ở Marbella, trong khi chương trình vẫn là một ngôi nhà nghỉ có chỗ ở riêng, vùng tiếp khách và các phần phục vụ. Sự liên tục được mô tả trong thuyết minh không xóa các giới hạn này: nó được thể hiện bằng cách những phần nhà khác nhau nối qua sân, qua đường dốc và qua các cao độ thay đổi.

Mô hình thiết kế White O thể hiện quan hệ giữa sân giữa và các phần nhà.Ảnh: Hisao Suzuki
Mô hình bỏ một phần mái để thấy chuỗi phòng quanh sân.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +