Trung tâm giáo dục cộng đồng tại Toyota
Toyota Aizuma Hall là cơ sở giáo dục và sinh hoạt cộng đồng tại thành phố Toyota, tỉnh Aichi. Tòa nhà mới do Kazuyo Sejima & Associates thiết kế và được đưa vào sử dụng tại địa điểm mới vào tháng 3 năm 2010. Địa chỉ công trình nằm ở khu Tadamachi. Công trình có ba tầng trên mặt đất, sử dụng kết cấu thép.
Chương trình được chia thành nhiều nhóm: hội trường đa năng, thư viện nhỏ, chỗ sinh hoạt chung, phòng dành cho mẹ và trẻ em, phòng họp, lớp học và các phòng thực hành. Trong thuyết minh, văn phòng Sejima nêu mong muốn người dân có thể ghé vào trung tâm ngay cả khi không có một hoạt động định trước. Mong muốn này đi kèm với việc bố trí khu sinh hoạt mở ở tầng trệt và những phòng có chương trình cụ thể tại hai tầng phía trên.
Ba đường bao không trùng nhau
Khu đất được giới thiệu với cảnh quan ruộng lúa và núi xung quanh. Tòa nhà đứng độc lập, có các mặt tiếp xúc với bên ngoài theo nhiều hướng. Mỗi tầng có một đường bao uốn cong, gồm những đoạn phình ra rồi thu hẹp. Các đường bao không nằm chồng khít lên nhau. Khi một bản sàn nhô ra khỏi tầng bên dưới, nó tạo phần mái đua; ở vị trí khác, sàn phía trên trở thành sân ngoài trời.
Các mặt bằng thể hiện đường tường ngoài liên tục qua nhiều đoạn cong, trong khi phòng bên trong có đường bao riêng. Vì thế, khoảng giữa phòng và mặt ngoài thay đổi chiều rộng theo từng vị trí. Có đoạn đủ rộng để đặt bàn ghế, có đoạn chủ yếu làm đường đi. Các phần kính bao quanh từng tầng theo hình dạng này. Đường cong xuất hiện đồng thời ở chu vi nhà, quanh phòng và tại một số khoảng mở trong sàn hoặc mái.
Hội trường và khu sinh hoạt tầng trệt
Tầng trệt có hội trường đa năng lớn, với phần sân khấu và khu ghế ngồi được tổ chức theo hình cong. Hội trường chiếm một phần đáng kể của mặt bằng. Phần còn lại bố trí khu thư viện, chỗ sinh hoạt cộng đồng và khu dành cho mẹ cùng trẻ em. Các nhóm bàn ghế được đặt quanh những phần phòng và lõi phục vụ, tiếp cận từ lối đi chung bên trong lớp kính ngoài.
Thuyết minh của kiến trúc sư xác định khu mẹ và trẻ em là nơi trẻ có thể học sau giờ lên lớp, đồng thời có chỗ để các bà mẹ gặp gỡ. Những chức năng này được đặt ở tầng tiếp xúc trực tiếp với sân quanh nhà. Các đường tường cong phân định từng khu, nhưng không biến toàn bộ tầng trệt thành những phòng nhỏ kín. Trên mặt bằng, các cửa ra ngoài phân bố ở nhiều đoạn của chu vi, còn cầu thang, thang máy và khu vệ sinh nằm trong những cụm riêng.
Các phòng họp trên tầng giữa
Tầng giữa chứa phòng họp lớn, vừa và nhỏ, được bố trí cách nhau quanh phần giao thông chung. Mặt bằng cho thấy các phòng có kích thước khác nhau và không cùng tiếp giáp vào một hành lang thẳng. Một phòng nằm gần góc trên của đường bao, phòng khác ở phần nhô ra phía đối diện. Ở giữa chúng là đường đi, các lõi phục vụ và khoảng thông xuống hội trường bên dưới.
Theo chương trình thiết kế, các phòng này phục vụ hội thảo và lớp học máy tính. Thuyết minh của Sejima giải thích việc tách các phòng khỏi nhau nhằm giữ tính riêng biệt cho những hoạt động diễn ra đồng thời. Bàn ghế được tổ chức thành các dãy hoặc nhóm theo từng phòng. Hình tròn và đường cong của phòng được giữ trong mặt bằng, còn các hàng bàn bên trong có thể xếp theo hướng riêng. Cầu thang đi lên tầng tiếp theo nằm ở phần giao thông ngoài các phòng họp.
Phòng nấu ăn, thủ công và phòng kiểu Nhật
Tầng trên cùng gồm phòng thực hành nấu ăn, phòng thủ công và phòng kiểu Nhật. Các phòng này có cửa nối với sân hiên. Mặt bằng thể hiện khu nấu ăn với bàn làm việc và các thiết bị tập trung theo nhóm. Phòng thủ công có những bàn dùng chung. Phòng kiểu Nhật chứa một vùng chiếu có hình chữ nhật, nằm trong đường bao cong lớn hơn của phòng.
Tầng này chỉ được sử dụng trong nhà ở một phần diện tích; phần còn lại là không gian ngoài trời. Các sân bao quanh phòng và nối với hệ giao thông đi từ cầu thang, thang máy. Trong chương trình do kiến trúc sư mô tả, sân hiên có thể phục vụ bữa ăn cộng đồng, lớp vẽ và buổi uống trà khi thời tiết thuận lợi. Đây là các cách sử dụng được đưa vào ý tưởng tổ chức công trình, gắn với vị trí các phòng thực hành ở cùng cao độ với sân.
Hai khoảng thông cao
Hội trường tầng trệt và phòng họp lớn ở tầng giữa tạo thành hai không gian cao qua hai tầng. Chúng không đặt ngay trên nhau. Khoảng thông phía trên hội trường xuất hiện trong mặt bằng tầng giữa, trong khi phần thông cao của phòng họp lớn tiếp tục lên tầng trên cùng. Các mặt cắt thể hiện hai thể tích lớn này ở những vị trí khác nhau trong tòa nhà.
Những đường đi và phòng phía trên tiếp cận các khoảng thông cao theo nhiều hướng. Qua kính, một số vị trí có thể nhìn tới hoạt động ở cao độ khác và cảnh quan bên ngoài. Thuyết minh của Sejima nhấn mạnh hai khoảng này trong cách tổ chức quan hệ giữa các tầng. Chúng cũng làm cho đường bao sàn trên mặt bằng không chỉ gồm chu vi ngoài: bên trong còn có những mép sàn cong ôm quanh phần không gian cao của hội trường hoặc phòng họp.
Kính, sân hiên và các ô mở trên mái
Hệ kính bao ngoài chạy theo những đường cong của từng tầng. Phía trong còn có các vách kính quanh một số phòng. Ở những vị trí nhìn xuyên qua nhiều lớp kính, đường viền phòng, đường biên sàn và cây bên ngoài cùng xuất hiện trong tầm nhìn. Mặt bằng vẫn phân biệt từng lớp bao che: kính ngoài của tòa nhà, kính quanh phòng và phần cửa dẫn ra sân.
Trên tầng cao, các ô mở trong bản mái nằm cạnh những đoạn sân có mái che. Các ô này có đường viền tròn hoặc cong và không trùng với đường bao các phòng bên dưới. Một đoạn sân vì vậy có thể nằm dưới mái, còn đoạn kế tiếp mở trực tiếp lên trời. Các mặt cắt và mặt bằng xác định những phần đặc, phần rỗng và các mép sàn này riêng rẽ. Sân không chỉ là một dải ban công gắn thêm ở mép ngoài, mà chiếm những vùng trong đường bao tổng thể của tầng.
Kết cấu và việc phối hợp thiết bị
Hồ sơ của thành phố Toyota xác định công trình sử dụng kết cấu thép. Trần để lộ bề mặt bê tông là một yêu cầu được người phụ trách quản lý thi công nhắc tới trong phần ghi chép của thành phố. Theo người này, các thiết bị cần bố trí trong trần phải được xác định từ giai đoạn sớm; việc phối hợp vị trí thiết bị là một nội dung của quá trình quản lý thi công.
Koji Yoshida và Takashi Suo tham gia đội ngũ kiến trúc của Sejima. Phần kết cấu được thực hiện với Sasaki Structural Consultants, gồm Mutsuro Sasaki, Hideaki Hamada, Tatsumi Terado và Hirotoshi Komatsu. P.T. Morimura & Associates phụ trách cơ điện. Trong các bản vẽ, hai cụm phục vụ chứa thang và khu vệ sinh được giữ ở những vị trí tương ứng giữa các tầng; các phòng hoạt động và đường bao sàn thay đổi quanh chúng.
