Ngôi nhà trên lô đất sát biển

Vault House được thực hiện từ năm 2008 đến năm 2013 tại Oxnard, trên một đoạn bờ biển phía nam California có nhà ở xây sát nhau. Khu đất kéo dài từ đường ở phía đông tới biển ở phía tây. Trong điều kiện đó, Johnston Marklee tổ chức những phòng có vòm theo cùng một hướng, để các không gian ở sâu trong nhà vẫn liên hệ với mặt biển. Công trình có hình bao tương đối đơn giản, với các phần vòm và cửa mở thể hiện bên trong khối trắng.

Ảnh nhìn từ bãi cát cho thấy một mặt kính lớn nằm trong đường bao cong, phía dưới là các khoảng rỗng gần nền cát. Từ phía đường, mặt nhà kín hơn và có garage. Những mái của các nhà sát bên cho biết lô đất thuộc một dải ở đã phát triển dày. Mặt bằng và mặt cắt ghi một sân trời ở giữa, chia các phòng riêng phía đông với phần sinh hoạt hướng biển ở phía tây.

Mặt phía đường với cửa garage nằm dưới những cửa vòm.Ảnh: Jesús Granada

Phần sinh hoạt được nâng khỏi cát

Các quy định ven biển được áp dụng cho dự án yêu cầu phần sinh hoạt chính cao hơn nền cát hai mét. Hồ sơ nêu điều kiện này gắn với khả năng sóng đi qua dưới nhà trong tình huống nước biển dâng mạnh do sóng thần. Vì vậy, sàn ở phía biển không đặt trực tiếp lên bãi cát. Các cấu kiện mang hình vòm tiếp tục xuống phần dưới sàn, làm vùng tiếp đất cũng thuộc cùng hệ hình học với những phòng phía trên.

Ảnh ngoại thất ghi các chân vòm xuất hiện ở những cao độ cát không hoàn toàn bằng nhau. Bề mặt cát có thể thay đổi theo gió và nước, trong khi mép sàn cùng các đường cong của nhà giữ vị trí cố định. Phía đông, garage nằm thấp hơn phần sinh hoạt và không có cùng quan hệ với mặt biển. Mặt cắt dọc do đó bất đối xứng: các mức sàn được xếp theo chiều sâu khu đất, thay vì duy trì một tầng ngang duy nhất từ đường tới bãi biển.

Phần chân nhà nâng trên bãi cát.Ảnh: Jesús Granada

Sân trời làm lối vào chính

Sân trời ở giữa là cửa vào chính và một phòng ngoài trời của nhà. Nó nối những phòng kín hơn ở phía đường với các vùng sinh hoạt mở về biển. Sân thông lên trời, đồng thời có các lớp kính và đường cong nhìn xuyên sang những phòng bên cạnh. Trong ảnh, các mặt vòm trắng bao quanh một khoảng không có mái; phía sau chúng tiếp tục là kính, tường và những ô nhìn theo chiều dọc nhà.

Ba cao độ sàn được tổ chức quanh sân, bao gồm phần tầng trệt, phần sàn lệch và tầng trên. Bậc đi lại cùng các lối mở nối chúng trong một khu vực trung tâm. Nhìn qua sân có thể thấy sự thay đổi giữa mặt tường đặc và phần mở, hoặc bắt gặp biển ở cuối trục. Mặt bằng không đặt sân như một khoảng thừa ở rìa đất: các phòng và đường đi tiếp xúc trực tiếp với nó. Ánh sáng từ trên xuống sân bổ sung cho ánh sáng đi từ hai đầu công trình.

Những lớp vòm nhìn xuyên qua các phòng.Ảnh: Eric Staudenmaier

Những phòng vòm cùng hướng

Các vòm có chung hướng chính theo chiều dài nhà nhưng không hoàn toàn giống nhau về bề rộng, độ cao hoặc vị trí. Chúng được xếp và ghép trong hình bao chung, tạo những đường cong chồng lên nhau khi nhìn qua nhiều phòng. Trong ảnh nội thất, một mặt vòm lớn ở gần khung hình có thể bao một vòm nhỏ hơn ở phía sau; đường nhìn tiếp tục qua cửa kính rồi tới khoảng sáng ngoài trời.

Hệ vòm xác định từng vùng sử dụng mà không cần dựng một dãy hành lang riêng kéo dài qua giữa nhà. Các phòng có thể mở vào nhau hoặc nhìn xuyên qua sân, trong khi những vách cần thiết vẫn phân chia nơi ngủ và khu phụ trợ. Một số vòm mở hết chiều cao xuống sàn; một số khác gặp các đoạn tường hoặc phần cửa đặt trong mặt phẳng. Sự khác nhau ấy xuất hiện rõ trong mặt cắt và bộ ảnh phòng ở, dù các mặt hoàn thiện đều dùng sắc trắng gần nhau.

Các phòng vòm và sân trời ở giữa nhà.Ảnh: Eric Staudenmaier

Đường nhìn từ phòng sâu ra biển

Từ phần sinh hoạt phía tây, cửa kính lớn mở trực tiếp về biển và đường chân trời. Đối với các phòng ở phía đông, tầm nhìn đi qua một hoặc nhiều lớp không gian khác trước khi tới mặt mở này. Những trục vòm song song và phần sân trời tạo các đường nhìn có chiều sâu. Trong ảnh từ giữa nhà, mặt biển có thể hiện nhỏ ở cuối chuỗi cửa, cạnh những đường cong trắng nằm gần người xem hơn.

Cách tổ chức đó khác nhau theo vị trí trong nhà: một phòng gần mặt trước biển có khung nhìn rộng, còn một phòng ở sâu thấy cảnh qua các lớp kính và mép vòm. Trong các góc chụp không có người, độ sâu có thể đọc bằng các chân vòm, cạnh sàn và các thanh khung cửa nối tiếp. Ánh sáng từ sân giữa không cùng hướng với ánh sáng cuối trục nhìn ra biển. Cả hai cùng xuất hiện trên những bề mặt trắng, nhưng làm nổi các phần khác nhau của đường cong và mép tường.

Vùng ở sâu trong nhà với cửa vòm.Ảnh: Jesús Granada

Ánh sáng trong và quanh sân

Sân giữa đưa ánh sáng xuống phần sâu của khối nhà dài. Những mảng tường và vòm quanh sân nhận nắng trực tiếp ở một số vùng, còn phần sau chúng nằm trong bóng. Ảnh chụp hướng lên cho thấy bầu trời nằm giữa các đường cong, với một phần vòm mở sang phòng bên cạnh. Khi nhìn ngang, sân cùng lớp kính tạo một khoảng trong suốt trước những vùng nội thất kín hơn về phía đông.

Trong phòng sinh hoạt, vòm trắng phản ánh sáng theo mặt cong, tạo các dải chuyển sáng tối tương đối liên tục. Cửa kính ở đầu biển có đường cong theo hình mặt bao, trong khi khung đứng và ngang vẫn chia tấm kính thành các phần. Những chỗ gặp giữa cửa, vòm và tường tạo các vùng bóng hẹp. Bộ ảnh cũng ghi cửa nhỏ hơn tại những phòng phụ và phòng tắm; các cửa này có hình và tỷ lệ riêng, đặt trong cùng nhóm bề mặt trắng với phần sinh hoạt chung.

Cửa vòm trong phần phòng tắm.Ảnh: Jesús Granada

Sàn đá và bề mặt ngoài màu trắng

Hồ sơ dự án ghi đá vôi được dùng cho sàn và chân tường cả trong lẫn ngoài. Ảnh cho thấy mặt sàn màu sáng chạy qua các vùng sử dụng và gặp những chân vòm trắng; mạch đá tạo các đường ngang thấp trong tầm nhìn. Phần ngoài sử dụng một lớp phủ xi măng có tính đàn hồi được giới thiệu dưới tên Grailcoat. Bề mặt này phủ các mặt vòm, tường và cạnh mở, tạo một màu nền tương đối liên tục quanh các cửa.

Điều kiện gió và không khí mặn ở bờ biển được nêu khi lựa chọn bảng vật liệu của nhà. Các bộ phận kỹ thuật chi tiết vẫn nằm sau lớp hoàn thiện hoặc tại mép cửa, mái. Không gian trong có đồ ngồi, bàn và một số vật thể màu khác, nhưng phần lớn hình kiến trúc được đọc qua sàn đá và các mặt trắng. Ở những ảnh có bóng mạnh, cùng lớp phủ ấy tạo vùng rất sáng và vùng xám sâu theo hình cong thay vì theo sự thay đổi màu sơn.

Mặt bên trắng với các cửa có hình vòm.Ảnh: Eric Staudenmaier

Cấu tạo mái và phần garage

Chi tiết xây dựng ở phía garage ghi khung gỗ, ván ép, dầm thép và những lớp mái chống thấm. Tường ngoài có lớp vữa xi măng Portland; phía mái có tấm lợp nền và cách nhiệt bọt phun. Những thông tin này cho thấy hình vòm nhìn từ trong được thực hiện trong một tổ hợp cấu tạo gồm nhiều vật liệu, chứ không đồng nghĩa toàn bộ khối nhà là một vỏ bê tông đặc. Bản vẽ cũng ghi bộ phận chớp cuốn và các mép tôn chống nước.

William Koh & Associates tư vấn kết cấu, RJP Construction thi công, Associates III phụ trách nội thất theo hồ sơ dự án. Phần garage thấp ở phía đường và sàn ở cao phía biển vẫn nằm trong cùng chuỗi không gian quanh sân. Các ảnh nhìn ngang dọc bãi cát, nhìn vào sân và nhìn xuyên nhà từ các phòng cung cấp những góc khác nhau của tổ chức này. Nhà hoàn thành năm 2013 và được ghi nhận trong chương trình American Architecture Awards năm 2016.

Đọc thêm +