Một phòng lớn của làng Vrin
Nhà đa năng Vrin do Gion A. Caminada thiết kế cùng kỹ sư Jürg Conzett. Công trình bổ sung một phòng sinh hoạt có quy mô lớn cho làng miền núi thuộc bang Graubünden. Trong cùng một không gian, học sinh tập thể dục, người dân chơi thể thao, tổ chức lễ hội hoặc tham dự các hoạt động văn hóa và chính trị của địa phương. Công năng không gắn riêng với một cơ quan: trường học dùng nhà vào một số thời điểm, còn cộng đồng dùng vào những thời điểm khác.
Hồ sơ thiết kế ghi giai đoạn thực hiện 1992–1995; cơ quan du lịch địa phương ghi thời điểm mở cửa năm 1996. Hai mốc này nói về những giai đoạn khác nhau của dự án. Nhà đa năng được xây dựng bên cạnh trường học năm 1963, một công trình có tường xây. Khối mới vì thế tham gia vào một cụm công trình đã tồn tại, thay vì lập thành một trung tâm sinh hoạt tách khỏi làng.
Vị trí bên mép dốc
Công trình nằm tại rìa trên của sườn dốc và chạy song song với trường học. Nền bê tông tạo phần chân nhà, còn thân và mái phía trên sử dụng gỗ. Sự phân chia này thể hiện hai điều kiện khác nhau: phía dưới tiếp xúc với địa hình, phía trên bao bọc căn phòng lớn. Nhìn từ phía thấp của khu đất, phần chân nhà có vai trò rõ hơn trong hình dáng tổng thể.
Mái có hai dốc, một hình thức quen thuộc trong khu dân cư miền núi. Tuy nhiên, bên dưới mái là một phòng có khoảng vượt lớn phục vụ thể thao và tập trung đông người. Quy mô của căn phòng khác với những phòng ở thông thường, dù đường bao bên ngoài vẫn có thể được nhận ra qua các bộ phận quen thuộc như chân nhà, tường gỗ và mái dốc. Quan hệ với trường cũ cũng được xác định bằng hướng đặt nhà, không chỉ bằng vật liệu.
Một mặt bằng cho nhiều hoạt động
Chương trình sử dụng gồm lễ hội, thể dục, thể thao và hội họp. Các hoạt động này cần diện tích sàn liên tục và ít vật cản. Hệ mái được đặt trên không gian hội trường để phần sử dụng bên dưới không bị chia nhỏ thành những phòng độc lập. Khi thay đổi hoạt động, cùng một thể tích phòng có thể tiếp nhận cách bố trí người và đồ dùng khác nhau.
Vai trò cộng đồng của công trình bắt đầu từ chính danh sách sử dụng đó. Đây không phải một nhà thi đấu chỉ dành cho sự kiện thể thao, cũng không phải một phòng lễ hội chỉ mở trong vài dịp. Quan hệ với trường học đưa hoạt động thường ngày vào công trình; các cuộc gặp và lễ hội bổ sung những nhịp sử dụng khác. Hồ sơ dự án nêu các nhóm hoạt động này, nhưng không công bố lịch vận hành cố định hay số lượng người sử dụng hằng ngày.
Những thanh kéo cong bên dưới mái
Đặc điểm rõ nhất trong kết cấu mái là các vì kèo có thanh kéo cong ở phía dưới. Caminada và Conzett sử dụng một hệ thanh căng bên dưới vì kèo, trong đó các bộ phận chịu kéo góp phần vào việc vượt nhịp. Đường cong của thanh kéo khác với đường thẳng của những thanh còn lại, nên cấu tạo mái có thể đọc được ngay từ trong hội trường.
Mỗi thanh kéo gồm năm tấm gỗ dày 24 mm. Các lớp này không được ghép bằng keo thành một dầm gỗ dán thông thường. Độ mỏng của từng tấm cho phép đưa chúng vào hình cong cần thiết. Tại các vị trí liên kết, lực kéo phải truyền sang những bộ phận khác của vì kèo. Hồ sơ địa phương nhấn mạnh hai nút nối ở hai đầu thanh kéo, nơi tập trung việc truyền lực lớn. Vì vậy, hình thức cong nhìn thấy trong phòng đồng thời là một phần của cách tổ chức kết cấu.
Gỗ và quá trình gia công tại chỗ
Các vì kèo được chế tạo tại Vrin. Việc dùng nhiều tấm gỗ mỏng, không dán keo, liên quan trực tiếp đến nguồn gỗ và năng lực gia công của thợ địa phương. Dự án sử dụng kiến thức về cách gỗ làm việc cùng với tính toán kết cấu của Jürg Conzett. Sản xuất tại chỗ ở đây gắn với một bộ phận chịu lực cụ thể, có kích thước, cách lắp và yêu cầu truyền lực xác định.
Caminada đặt nguồn gỗ từ những khu rừng cộng đồng và kỹ năng của người thợ vào quá trình thiết kế. Những thông tin này giải thích vì sao hệ mái được phát triển theo cách đó; chúng không đồng nghĩa với việc mọi bộ phận trong nhà đều được sản xuất theo cùng một quy trình. Điểm được hồ sơ xác nhận là các vì kèo được thực hiện tại làng, với những lớp gỗ có chiều dày nhỏ và những mối nối tham gia vào hệ chịu lực.
Vách ngoài và các dải cửa
Bên ngoài nhà được phủ những tấm gỗ dạng vảy. Lớp phủ này bao quanh một thể tích lớn nhưng không biến mặt đứng thành một tập hợp chi tiết phô trương. Các cửa sổ chạy theo dải ngang, mở căn phòng về phía cảnh quan. Trên hai mặt dài, cửa đặt trong những hộp gỗ nhô khỏi bề mặt tường. Khung cửa nhô ra tạo một lớp có chiều sâu trước thân nhà.
Những hộp cửa được sơn trắng, phân biệt với bề mặt gỗ xung quanh. Bên trong, dải cửa đưa ánh sáng và tầm nhìn vào phòng trong khi phần mái vẫn giữ vai trò nổi bật ở phía trên. Các đường ngang của cửa và các đường cong của thanh kéo thuộc về hai hệ khác nhau: một hệ tổ chức mặt đứng, hệ còn lại vượt qua căn phòng. Công trình kết thúc ở những thành phần cụ thể ấy: nền bê tông, thân gỗ, cửa ngang, hệ vì kèo và mái hai dốc.
