Một khối mới trong khu trường cũ

Trường Weiden nằm trong một khuôn viên đã có các công trình giáo dục, xen giữa nhà ở, cơ sở sản xuất và những khoảng đất mở tại Rapperswil-Jona. Phần mở rộng do Karamuk Kuo thiết kế bổ sung hai mươi bốn lớp học, nhà thể thao đôi, phòng hội họp, các phòng giáo viên và khu làm việc. Công trình hoàn thành năm 2017. Khối mới đứng cạnh trường trung học hiện hữu, với sân và bậc nền nối giữa hai tòa nhà.

Nhìn từ đường, nhà có một tầng đế mở kính và hai tầng trên được bao bằng những dải ban công. Các đường ngang liên tục đi quanh góc nhà, trong khi dầm và cột chia nhỏ từng mặt đứng. Cây trong khuôn viên vẫn đứng ở phía trước và phía bên công trình. Khối xây mới có mặt bằng sâu, nhưng các khoảng ngoài trời không chỉ nằm quanh nhà mà còn xuất hiện bên trong diện tích các tầng lớp học.

Không gian tầng vào dưới hệ dầm bê tông.Ảnh: Mikael Olsson

Nhà thể thao trong phần nền thấp

Nhà thể thao chiếm phần lớn mặt bằng ở dưới các lớp học. Sàn tập nằm thấp hơn cao độ sân vào, còn không gian phía trên có chiều cao đủ lớn cho hoạt động thể thao trong nhà. Từ một số phòng và đường đi ở tầng vào, người sử dụng nhìn qua kính xuống mặt sân. Trên mặt cắt, nhà thể thao và những phòng quanh nó có các cao độ sàn khác nhau trong cùng phần đế.

Không gian tập có các vạch sân trên nền tối. Tường thấp được bọc gỗ, phía trên là những hàng kính và dầm bê tông để lộ. Hệ dầm chạy qua chiều rộng không gian, đồng thời nằm bên dưới các tầng học. Cửa, bảng rổ và những thiết bị gắn tường có vị trí giữa các nhịp kết cấu. Nhà thể thao vì thế hiện diện cả ở mặt cắt công trình lẫn trong những góc nhìn từ các khu vực dùng chung phía trên.

Sàn nhà thể thao nằm dưới các tầng lớp học.Ảnh: Mikael Olsson

Tầng vào và sân chung

Một dải bậc ngoài trời dẫn từ phần sân thấp lên cao độ cửa vào. Nền này tiếp tục sang công trình cũ, tạo một khoảng sân giữa các tòa nhà. Việc kết nối không đồng nghĩa với ghép hai hệ lớp học thành một mặt bằng duy nhất: mỗi tòa nhà vẫn có cửa và tuyến đi riêng. Bản vẽ còn thể hiện một mối nối ở dưới cao độ mặt đất giữa hai phần trường.

Trong khối mới, sảnh vào, phòng hội họp và phòng giáo viên nằm quanh vùng nhà thể thao. Kính ở tầng đế cho phép nhìn từ sân vào một số không gian bên trong. Các mặt trần để lộ dầm; khung cửa và những mảng ốp gỗ có màu khác với nền bê tông. Ở đây, tuyến di chuyển đi cạnh một không gian lớn thấp xuống dưới, thay vì chỉ chạy giữa hai hàng phòng đóng kín.

Vùng sinh hoạt chung nằm giữa các sân nhỏ có kính bao quanh.Ảnh: Mikael Olsson

Bốn sân nhỏ giữa các lớp học

Hai tầng học phía trên có những lớp học bố trí quanh chu vi. Bên trong vòng phòng ấy là vùng sinh hoạt và học tập chung, được chia thành các đoạn bởi bốn sân nhỏ. Các sân mở lên trời, có sàn ngoài trời và những bồn cây. Vách kính bao quanh sân làm cho các phòng ở phần giữa nhà vẫn tiếp xúc trực tiếp với một khoảng ngoài trời.

Từ một vị trí trong sảnh, có thể nhìn qua một sân, xuyên sang vùng sinh hoạt ở phía đối diện, rồi tới một sân khác. Hệ dầm trên trần vẫn chạy theo nhịp đều qua những không gian khác nhau. Sàn tối và khung kính sáng làm rõ mép của từng khoảng mở. Các sân không nằm ở một hàng thẳng duy nhất; vị trí của chúng tạo những vùng rộng hẹp khác nhau trong phần mặt bằng vốn có chiều sâu lớn.

Ánh sáng vào sảnh qua khoảng sân mở trên mái.Ảnh: Mikael Olsson

Vùng học tập ngoài phòng học

Giữa các sân kính có những khoảng đặt bàn, ghế và chỗ ngồi mềm. Chúng không tạo thành một lớp học khép kín thứ hai mà nằm dọc tuyến đi tới các phòng. Một số chỗ đủ rộng để kê bàn nhóm; chỗ khác nằm sát kính và nhìn vào cây trong sân. Những vách đặc tại lõi thang hoặc tủ vẫn chia vùng sinh hoạt thành các đoạn ngắn hơn.

Các ảnh trong nhà ghi nhận ghế rời với nhiều màu và hình dạng, đặt trên nền tối dưới các dầm sáng. Phần đồ đạc này có thể khác nhau giữa hai tầng, trong khi kết cấu và các khoảng sân tiếp tục theo cùng một hệ. Theo thuyết minh của kiến trúc sư, khu vực này còn được sử dụng cho hoạt động ngoài giờ học thông thường, gồm trưng bày trong các cuộc gặp giữa phụ huynh và giáo viên, hoặc bữa ăn chung do giáo viên tổ chức.

Các cửa nối phòng học qua những vách tủ.Ảnh: Mikael Olsson

Phòng học ở vòng ngoài

Mỗi phòng học có cửa sổ lớn nhìn ra khuôn viên và cảnh quan xung quanh. Bàn ghế, bảng và tủ được sắp xếp dưới hệ dầm để lộ. Một số khung cửa cao gần tới trần; phía dưới có cửa mở ra ban công. Cùng một lớp học vì thế vừa hướng vào vùng sinh hoạt chung ở bên trong, vừa có tiếp xúc với không gian ngoài trời ở phía ngoài.

Giữa một số phòng có các cửa nối nội bộ. Trên mặt bằng, chúng tạo thành chuỗi phòng cạnh nhau, song song với đường đi trong sảnh. Những cửa này không thay thế lối vào riêng của từng lớp. Các phần tủ và vách tại mép phòng xác định vị trí bảng, khu để đồ và những chỗ mở cửa. Kích thước cửa sổ cho thấy sự khác biệt giữa góc nhìn từ chỗ ngồi, từ vị trí đứng và từ ngoài ban công nhìn trở lại phòng.

Vách gỗ và cửa kính ở phần trên của nhà thể thao.Ảnh: Mikael Olsson

Ban công và thang ngoài trời

Các ban công hẹp chạy quanh hai tầng lớp học, được đỡ bởi những đầu dầm vươn khỏi mặt đứng. Lan can kim loại tạo một lớp đường nét phía ngoài cửa kính. Ở góc nhà, các vế thang ngoài trời nối các tầng xuống nền sân. Trong ảnh chụp dọc ban công, đường đi nằm giữa khung cửa gỗ và lan can, bên trên là dầm cùng phần sàn tầng kế tiếp.

Theo hồ sơ của kiến trúc sư, các lớp học có thể thoát trực tiếp ra hệ đường đi ngoài trời này. Cách tổ chức đó đi cùng việc sử dụng linh hoạt hơn đối với đồ đạc rời ở các sảnh bên trong. Ban công đồng thời xuất hiện như một thành phần rõ trên mặt đứng: nó chia chiều cao nhà thành các dải, nối những ô cửa lại với nhau và tiếp tục qua nhiều hướng nhìn quanh công trình.

Thang ngoài trời nối hệ ban công quanh lớp học.Ảnh: Mikael Olsson

Bê tông ở đế, gỗ ở tầng trên

Phần đế và nhà thể thao sử dụng bê tông; hai tầng lớp học phía trên có kết cấu gỗ. Sự thay đổi vật liệu này được thể hiện trong mặt cắt, nhưng nhịp dầm để lộ vẫn là một thành phần chung trong những không gian khác nhau. Gỗ không chỉ có ở kết cấu mà còn xuất hiện ở khung cửa và các phần hoàn thiện. Bê tông vẫn hiện ở những lõi thang và một số vách bên trong.

Nhóm kỹ sư kết cấu gồm Kartec Engineering cùng Pirmin Jung Ingenieure; Atelier TP phụ trách cảnh quan. Trên ảnh hoàn thiện, các dải gỗ tối ở mặt ngoài đi cùng kính và khung gỗ sáng hơn. Ở tầng vào, những bậc nền, cột và mặt kính đặt công trình tiếp xúc với sân trường. Phía trên, các lớp học, sân nhỏ và sảnh tiếp tục thành một tổ chức nhiều lớp, cùng nằm trong hình bao chữ nhật của khối mở rộng.

Đọc thêm +