Nhà khách kết hợp chỗ sinh hoạt ở Yoshino
Yoshino Cedar House là dự án do Go Hasegawa và Taichi Asai thiết kế cùng Airbnb và cộng đồng địa phương tại Yoshino, tỉnh Nara. Chương trình kết hợp một không gian sinh hoạt chung với các phòng dành cho khách lưu trú. Công trình được thiết kế trong giai đoạn 2015–2016 và hoàn thành năm 2016. Thuyết minh của nhóm thiết kế đặt trọng tâm vào quan hệ giữa người đón tiếp và người đến ở: cộng đồng địa phương tham gia vai trò chủ nhà, thay vì chỉ có một gia đình riêng tiếp khách.
Ngôi nhà được đặt bên sông Yoshino, trên một dải đất dài có đường đi nhỏ và các cây lớn. Trong ảnh nhìn từ bờ bên kia, khối gỗ thấp nằm trước nền cây và những công trình trên sườn phía sau. Mặt nhà dài hướng về sông, còn hai đầu hồi quay theo chiều dọc của khu đất. Diện tích sàn được văn phòng ghi là 106,37 mét vuông, phân bố trên hai tầng có chương trình sử dụng khác nhau.
Từ triển lãm tại Tokyo trở về bờ sông
Ngôi nhà được dựng cho triển lãm House Vision năm 2016 ở Tokyo, sau đó chuyển về địa điểm bên sông Yoshino. Ban tổ chức triển lãm giới thiệu tầng dưới như một chỗ mở cho sinh hoạt của người trong thị trấn, còn tầng trên dành cho khách từ nơi khác tới. Việc chuyển địa điểm đã nằm trong quá trình thực hiện công trình. Theo thuyết minh thiết kế, sau triển lãm nhà được chia thành những phần có thể chở trên xe tải mười tấn. Các thanh chống được đặt giữa cột và dầm để giữ hình dạng từng phần trong lúc vận chuyển.
Cấu trúc vì thế đã trải qua cả giai đoạn lắp dựng để trưng bày và giai đoạn lắp lại tại địa điểm sử dụng. Ở Yoshino, nhà tiếp cận đường ven sông và có cảnh quan hai phía đầu hồi khác với bối cảnh khu triển lãm. Những ảnh hoàn thiện ghi lại công trình trong mối liên hệ với mặt nước, hàng cây và tuyến đi bộ tại địa điểm này.
Mái hai dốc có đường bao thay đổi
Ngôi nhà có kết cấu gỗ dài và hẹp, phủ bằng mái hai dốc. Đường mái không phải một tiết diện đơn giản được kéo đều từ đầu tới cuối: mái có phần đổi độ dốc và những lớp mép chồng lên nhau. Nhóm thiết kế liên hệ hình thức này với mái yamato-mune của nhà truyền thống trong vùng Nara, nơi phần mái chính dốc hơn nằm trên một phần mái thấp có độ dốc nhẹ hơn. Trong ảnh đầu hồi, lớp mái cao bao lấy phần kính tam giác; phía dưới còn một mép mái khác đưa ra trước mặt tường gỗ.
Nhìn từ cạnh dài, mái hạ xuống gần hàng cửa tầng dưới, trong khi phần phòng trên nằm trong chiều cao dưới dốc. Mái và hai tầng ở không tạo thành ba khối tách nhau; các cao độ trần, sàn và phần hiên đều được đặt trong cùng hình bao. Những mặt gỗ ở đầu hồi giúp nhận ra đường giao giữa mái, cửa và phần tường kín.
Một engawa lớn làm nơi gặp gỡ
Tầng dưới được nhóm thiết kế diễn tả như một engawa mở rộng. Engawa là dải hiên gắn với nhà Nhật Bản; tại đây, một phần hiên được khép lại để trở thành không gian sinh hoạt chung rộng hơn. Gỗ Yoshino xuất hiện trên sàn, tường và trần, trong khi dải cửa nhìn về sông kéo dài theo một cạnh. Bàn chung được đặt dọc giữa nhà, có phần chỗ ngồi thấp hơn mặt sàn xung quanh. Trong ảnh, người ngồi đối diện nhau ở hai phía bàn, còn phía cửa có thể thấy ánh sáng và cảnh quan bên ngoài.
Bếp và các phần phụ trợ nằm về một phía của mặt bằng, để phần sinh hoạt chung giữ được chiều dài. Sàn, cửa và những cột gỗ lặp lại theo nhịp của khung. Tại đoạn gần cầu thang, chiều cao bên trong chuyển từ phần thấp dưới mái sang vùng có thể nhìn theo hướng đi lên. Không gian cộng đồng vì thế gắn với cả mặt ngoài ven sông và tuyến lên tầng khách.
Bếp, lối vào và cầu thang dọc nhà
Mặt bằng tầng dưới tập trung các bộ phận như bếp, vệ sinh và kho vào dải nằm sát một cạnh dài. Lối vào và phần sinh hoạt tiếp cận dải cửa phía trước, còn cầu thang đặt dọc nhà để lên tầng trên. Trong ảnh nhìn từ một đầu, các bậc gỗ và lan can tạo những đường ngang, đường đứng rõ trên nền các mặt hoàn thiện cùng vật liệu. Những khoảng giữa bậc cho phép nhìn qua một phần tuyến thang. Bên cạnh đó là mặt sàn và hàng cửa, nên cầu thang không bị đặt trong một buồng kín riêng.
Chuyển lên trên, tường và trần dốc dần bao quanh tuyến đi. Bản vẽ mặt cắt dọc thể hiện điểm bắt đầu của thang gần phần sinh hoạt và điểm kết thúc tại vùng giữa hai phòng. Những chức năng hỗ trợ khách lưu trú và người sử dụng tầng chung cùng được đặt trong một ngôi nhà nhỏ, nhưng có vị trí cụ thể theo từng tầng và từng dải mặt bằng.
Hai phòng ở dưới mái hướng về hai đầu
Phần khách lưu trú nằm ở tầng trên, có hình thức gần với một tầng áp mái. Hai phòng được gọi là Sunrise room và Sunset room, tương ứng với hai đầu nhà. Theo hồ sơ triển lãm, phòng đón bình minh hướng về phía đông, còn phòng hoàng hôn hướng về phía tây khi nhà được dựng lại tại Yoshino. Ở giữa là phần liên hệ với cầu thang và lối đi. Trong ảnh phòng đầu hồi, mặt trần dốc đi xuống hai bên, còn ô kính tam giác mở về cây và sông.
Đệm ngủ, bàn và những đồ dùng thấp được bố trí trong chiều cao dưới mái, không có một mặt trần phẳng che hết phần đỉnh. Các cạnh gỗ và vị trí cửa xác định những chỗ có thể ngồi, nằm hoặc đứng. Từ lối đi giữa nhà nhìn về hai đầu, hình mái tiếp tục hiện rõ theo chiều dài. Hai phòng nằm ở hai đầu của tuyến đi, dành cho các nhóm khách ở khác nhau.
Gỗ sugi Yoshino và gỗ hinoki địa phương
Việc sử dụng gỗ gắn với sự phối hợp của thị trấn và những người làm nghề mộc trong vùng. Thuyết minh ghi tầng dưới dùng gỗ sugi từ Yoshino cho các mặt sàn, vách và trần. Gỗ được nhắc tới với đặc điểm vân mịn, liên hệ tới cách cây phát triển trong những khu trồng dày của địa phương. Tầng trên dùng gỗ hinoki, tức bách Nhật Bản, cũng từ vùng này. Hai tên vật liệu không chỉ một loại gỗ duy nhất.
Trong các ảnh cận, vân và mối nối hiện trên những mặt nghiêng dưới mái, cạnh cầu thang và các vách đứng. Khung gỗ cùng các lớp hoàn thiện có nhịp riêng, nhìn thấy qua vị trí cột, dầm và đường ghép tấm. Hồ sơ ghi Ohno Japan phụ trách kết cấu và Minami Contractor thực hiện thi công. Cấu tạo được hình thành cùng yêu cầu chia phần để vận chuyển, lắp dựng tại Tokyo rồi đưa về địa điểm sử dụng ven sông.
Giai đoạn đón khách và sử dụng sau khi lắp lại
Airbnb ghi nhận nhà mở cửa đón khách vào tháng 4 năm 2017, sau khi có các giấy phép cần thiết cho hoạt động lưu trú và quán cà phê. Báo cáo một năm sau cho biết đã có 346 khách ở lại và 670 người ghé thăm trong ngày. Đây là các số liệu của năm đầu hoạt động, do đơn vị tham gia dự án công bố, không phải số liệu hiện tại. Cùng bản ghi này mô tả một đợt bão tháng 10 năm 2017 làm nước sông dâng và tràn vào tầng dưới, tới phần bên dưới bàn ăn chung.
Nhóm người đón khách, đại diện thị trấn và cư dân cùng tham gia dọn, sửa; hoạt động tiếp khách được mở lại sau đó. Những sự kiện này thuộc quá trình sử dụng thực tế của công trình sau giai đoạn triển lãm. Chúng ghi lại hai chức năng cùng diễn ra trong nhà: đón người tới lưu trú trên tầng và duy trì các sinh hoạt chung của địa phương ở tầng dưới bên sông.
